Khái niệm về Sinh Khả Dụng? Những yếu tố ảnh hưởng và ứng dụng của Sinh khả dụng trong việc dùng thuốc?

1. Khái niệm về Sinh Khả Dụng:

- Sinh khả dụng (F) là thông số đánh giá tỷ lệ (%) thuốc vào được vòng tuần hoàn chung ở dạng còn hoạt tính so với liều đã dùng (D0) và tốc độ (Tmax), cường độ (Cmax) thuốc thâm nhập được vào vòng tuần hoàn.

2. Những yếu tố ảnh hưởng đến Sinh Khả dụng:

- Tương tác thuốc: Tương tác giữa thuốc - thuốc, thuốc - đồ uống, thuốc - thức ăn có thể làm thay đổi SKD của các thuốc dùng theo đường uống nếu dùng đồng thời.

- Ảnh hưởng của lứa tuổi: Các lứa tuổi ở 2 cực: trẻ nhỏ và người già, do các đặc điểm biến đổi của Dược động học so với người trưởng thành nên cũng có những khác biệt về SKD của 1 số thuốc khi sử dụng cho các đối tượng này.

- Ảnh hưởng của chức năng gan: Sự suy giảm chức năng gan làm giảm khả năng chuyển hóa thuốc ở vòng tuần hoàn đầu (1st pass), do đó có thể làm tăng SKD của những thuốc chuyển hóa mạnh qua gan.

3. Ứng dụng của SKD trong việc dùng thuốc: (Ý nghĩa của SKD)

Trước hết chúng ta cần phân biệt: SKD tuyệt đối và SKD tương đối.
- SKD tuyệt đối: là tỷ lệ giữa SKD của cùng 1 thuốc đưa qua đường uống so với đưa qua đường tĩnh mạch.
- SKD tương đối: là tỷ lệ so sánh giữa 2 giá trị SKD của 2 chế phẩm có cùng hoạt chất, cùng hàm lượng, cùng dạng bào chế nhưng của 2 hãng sản xuất khác nhau.

* Ứng dụng của SKD trong việc dùng thuốc:
- SKD tuyệt đối thường được công bố với các loại thuốc viên dùng theo đường uống:
+ Những thuốc có SKD > 50% được coi là tốt khi dùng theo đường uống.
+ Những thuốc có SKD > 80% thì có thể coi khả năng hấp thu của thuốc qua đường uống tương đương với đường tiêm và những trường hợp này chỉ được tiêm trong trường hợp bệnh nhân không thể uống được.
- SKD tương đối hay được dùng để đánh giá chế phẩm mới hoặc chế phẩm xin đăng ký lưu hành với 1 chế phẩm có uy tín trên thị trường. Nếu tỷ lệ này từ 80-125% thì có thể coi 2 chế phẩm thuốc đó tương đương nhau và có thể thay thế nhau trong điều trị.
Cũng cần lưu ý 1 điều là: Tương đương điều trị trong nhiều trường hợp còn phải xem xét cả đến Tmax và Cmax, đặc biệt là các thuốc có phạm vi điều trị hẹp.
- Trong điều trị phải lưu ý đến các yếu tố có thể làm thay đổi SKD như đã nêu ở trên.

Nguồn bài viết: Vita360.Net - Blog Y Dược