Results 1 to 2 of 2

Thread: Bài thuốc khai khiếu thông quan

  1. #1
    USYD's Avatar
    USYD is offline Sinh viên Y4
    Giấy phép số
    NT-12
    Cấp phép ngày
    Jun 2012
    Thường ở
    Đền chùa
    Bệnh nhân
    150
    Cám ơn
    15
    Được cám ơn
    174/67
    Kinh nghiệm khám
    23

    Default Bài thuốc khai khiếu thông quan

    BÀI THUỐC KHAI KHIẾU THÔNG QUAN

    Phàm những bài thuốc trong đó lấy những vị cay thơm chạy bốc làm chủ yếu, có đủ tác dụng khai khiếu thông quan, chữa được chứng khiếu tắc thần mê, thì gọi chung là bài thuốc khai khiếu thông quan.

    Chứng khiếu bế thần mê, có nhiệt bế, hàn bế khác nhau, vì thế bài thuốc khai khiếu thông quan cũng có phân biệt lương khai và ôn khai.

    Sử dụng bài thuốc khai khiếu thông quan, trước tiên cần biện rõ chứng hậu thuộc hàn hay thuộc nhiệt, mới có thể vận dụng ôn khai hay lương khai một cách chính xác; vả lại bất kỳ ôn khai hay lương khai cũng chỉ thích hợp với “bế chứng” thuộc tà thịnh khí thực. Như thấy miệng mở, mắt nhắm, tay xòe, són đái, thở nhỏ, tự đổ mồ hôi, thì đó là “thoát chứng”; đều có chứng tinh thần mê man, tuyệt nhiên không sử dụng được loại bài thuốc này.

    LƯƠNG KHAI

    Phép lương khai có đủ các tác dụng thanh tâm khai khiếu, lương giải nhiệt độc, dùng chữa ôn tà nhiệt độc hỏa vào tâm bào thể hiện các chứng hôn mê nói sảng, nặng thì uốn ván, quyết lạnh. Ngoài ra như cảm phải những khí uế trọc, bỗng nhiên xây xẩm ngã ra, mê man không biết gì, thấy có hiện tượng nhiệt thì cũng có thể lựa dùng. Vị thuốc thường dùng là những loại phương hương khai khiếu, thanh nhiệt giải độc, hoặc lương huyết trấn kinh phối ngũ lại. Bài thuốc đại biểu như Ngưu hoàng hoàn, Chí bảo đơn, Tử quyết đơn, Thần tê đơn.

    Về cách vận dụng bài thuốc lương khai, thì cần biện rõ được cơ chế bệnh đúng là thuốc nhiệt hãm vào tâm bào mà đến nỗi khiếu bế thần mê. Nếu biểu chứng chưa giải, nhiệt thịnh thần mê, thì phép chữa nên giải biểu thấu nhiệt, làm cho tà có đường ra, không được dùng làm bài thuốc khai khiếu. Nếu không, thì sẽ là “mở cửa rước kẻ cướp vào nhà”, đưa tà khí vào sâu, mà làm cho bệnh tình trở nên trầm trọng. Lại như chứng dương minh phủ thực vì nhiệt tà hun đốt, hiện ra chứng thần mê nói sảng, thì chữa nên dùng phép hàn hạ, theo cách “rút củi dưới nồi”. Không được dùng nhầm bài thuốc khai khiếu; Nếu như dương minh phủ thực tà mà kiêm có tà hãm vào tâm bào, thì phép chữa cũng không được đơn thuần dùng thuốc khai khiếu, mà chỉ có thể căn cứ vào bệnh tình hoãn hay cấp, trước cho uống thuốc khai khiếu, hoặc trước cho uống thuốc hàn hạ, hoặc đồng thời dùng cả khai khiếu và công hạ mới có thể thích hợp được với bệnh tình. Còn về thời kỳ cuối của ôn bệnh, âm hư tân dịch khô, can phong bốc lên, hiện ra chứng thần mê kinh quyết, không được dùng nhầm thứ thuốc phương hướng chạy bốc, và càng không được dùng nhầm thuốc cay thơm ôn tác, làm tổn hại thêm tân dịch.

    Ngưu hoàng thanh tâm hoàn
    (Còn gọi là Vạn Thị Ngưu hoàng hoàn, Vạn Thị Ngưu hoàn thanh tâm hoàn)
    (Sách đậu chẩn thế y tâm phép)


    Thành phần:

    Thành phần
    Hàm lượng (g)
    Ngưu hoàng
    10
    Hoàng cầm
    12
    Chu sa
    6
    Sơn chi tử
    12
    Sinh hoàng liên
    20
    Uất kim
    8

    Cách dùng:

    Cùng tán thành bột nhỏ, lấy nước tuyết tháng chạp hòa với bột mì mà hoàn bằng hạt ngô, mỗi lần uống 7, 8 hoàn, với nước thang đăng tâm. Cách dùng gần đây: Luyện với mật ong làm viên, mỗi viên còn ướt nặng khoảng 4g, lấy bao sáp ong bọc lại làm vỏ ngoài cho kín. Mỗi lần uống một hoàn, nghiền ra hòa với nước mà uống. Trẻ con tùy đó mà giảm bớt.

    Công dụng:

    Thanh nhiệt giải độc, khai khiếu an thần.

    Chủ trị:

    Ôn tà hãm vào trong, nhiệt vào tâm bào, thần mê nói sảng, mình nóng, phiền táo không yên, và các chứng trẻ con kinh quyết, trúng phong, khiếu bế tắc.

    Ý nghĩa phương thuốc:

    Phương này dùng Ngưu hoàng để thanh tâm giải độc, thấu đạt bào lạc ở trong; Hoàng cầm, Hoàng liên, Sơn chỉ thanh nhiệt tả hỏa; Uất kim thông tâm khí để khai khiếu; Thần xa trấn tâm mà an thần; tất cả dùng chung để có công hiệu thấu tà tiết nhiệt, khai khiếu, an thần.

    Tà khí hãm vào trong, nhiệt quấy nhiễu tâm bào, thì tâm chủ sẽ mất sự sáng suốt bình thường, cho nên thần mê nói sảng, phiền táo không yên. Trẻ con bị chứng kinh quyết, trúng phong, khiếu bế, mà dùng phương này, cũng thuộc một loại cơ chuyển ấy.

    Phương này của Vạn Thị là bài thuốc quan trọng trong ôn bệnh, cho nên Vương Tấn Tam nói: “Ôn tà hãm vào tâm bào lạc mà thần mê, duy có phương này của Vạn Thị là hay nhất. Thuốc hoàn này hòa vào trong thuốc thang có những vị như Tê giác, Linh dương giác, Kim trấp, Cam thảo, Nhân trung hoàng, Liên kiều, Bạc hà v.v… thì công hiệu rất hay”.

    Phụ phương:

    Yên cung (An cung) ngưu hoàng hoàn
    Thành phần
    Hàm lượng (g)
    Ngưu hoàng
    40
    Uất kim
    40
    Tê giác
    4
    Hoàng cầm
    40
    Hoàng liên
    40
    Hùng hoàng
    40
    Sơn chi
    40
    Chu sa
    40
    Mai phiến
    10
    Xạ hương
    10
    Trân châu
    20

    Cộng lại tán thật nhỏ, luyện với mật làm thành hoàn. Mỗi hoàn 4g, lấy vàng thấp làm áo, bọc vỏ sáp. Người mạch hư thì uống với nước thang Nhân sâm; mạch thực thì uống với nước thang Ngân hoa Bạc hà, mỗi lần uống một hoàn. Kiêm chữa chứng trúng gió bỗng nhiên quyết lạnh, chứng kinh quyết vì nhiệt của người lớn, trẻ con. Người lớn mà bệnh nặng người khỏe thì ngày uống hai lần, nặng hơn thì ba lần; trẻ con uống nửa hoàn chưa tỉnh thì uống nửa hoàn nữa. Chủ trị cũng gần như Ngưu hoàng thanh tâm hoàn (Ôn bệnh điều biện).

    Xét bài này là theo bài Ngưu hoàng thanh tâm hoàn của Vạn Thị, gia vị mà thành, về phương diện thanh nhiệt giải độc thì gia them Tê giác, về phương diện trấn tâm an thần thì them Trân châu; Xạ hương, Băng phiến đồng thời gia thêm Hùng hoàng để hóa nhiệt giải độc. Thông qua sự biến hóa như thế, so với nguyên bài của Vạn Thị thì thuốc nặng mà sức mạnh hơn. Nhất là về phương diện phương hương hóa trọc, khai khiếu thì càng nổi bật. Đối với những bệnh nặng nhiệt bế tinh thần hôn mê thì dùng bài thuốc này.

    Chí bảo đơn
    (Hòa tễ cục phương)

    Tài liệu tham khảo:

    1. "Thuốc Đông Y - Cách sử dụng và một số bài thuốc hiệu nghiệm" do Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội biên soạn, in tại NXB Y học, Hà Nội – 2006.
    Everywhere, we learn only from those whom we love
    Johann W. V. Goethe and Unregistered

  2. #2
    oxama9x's Avatar
    oxama9x is offline Sinh viên Y1
    Giấy phép số
    NT-13640
    Cấp phép ngày
    Sep 2015
    Bệnh nhân
    2
    Cám ơn
    0
    Được cám ơn
    0/0
    Kinh nghiệm khám
    0

    Default

    Hay lắm sẽ áp dụng ngay

Thread Information

Users Browsing this Thread

Hiện có 1 bác đang thực tập trong bệnh phòng này. (0 học viên và 1 dự thính)

Similar Threads

  1. [CNTT] Cách chọn hệ thống thông tin quản lý phòng khám
    By haichaucse in forum CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
    Bệnh nhân: 17
    Last Post: 28-02-17, 10:27
  2. [Nghiên cứu] Một số thông tin liên quan đến cắt Amiđan
    By Taimuihongth in forum TAI MŨI HỌNG
    Bệnh nhân: 0
    Last Post: 10-08-15, 09:52

Bookmarks

Quyền viết bài

  • Bác không được phép tạo bài mới
  • Bác không được phép trả lời bài
  • Bác không được đính kèm file vào bài viết
  • Bác không được sửa lại bài mình viết
  •