Trong những ngày gần đây, chưa lâu sau đợt bùng phát dịch bệnh sởi đã khiến hàng nghìn người mắc bệnh (chủ yếu là trẻ nhỏ) và khoảng gần 150 trẻ em tử vong liên quan tới bệnh sởi, thì lại xuất hiện 6 trường hợp trẻ nhỏ phải nhập viện vì các vấn đề được cho là liên quan tới tiêm vắc-xin Quinvaxem.

Để giúp mọi người hiểu rõ hơn, có cái nhìn khách quan hơn, và tránh sự hoang mang khi đưa trẻ đi tiêm phòng, Diễn đàn Bác sĩ Nội trú xin được trích đăng lại "Những câu hỏi thường gặp về vắc-xin Quinvaxem" của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Chương trình Tiêm chủng mở rộng Quốc gia.


HỎI VÀ TRẢ LỜI CỦA TỔ CHỨC Y TẾ THẾ GIỚI


Câu hỏi 1
: Vắc-xin Quinvaxem là gì?

Trả lời: Quinvaxem là một vắc-xin "5 trong 1" giúp bảo vệ trẻ em trước 5 bệnh gây chết người: bạch hầu, uốn ván, ho gà, nhiễm khuẩn do Haemophilus Influenza type B, và viêm gan B.

Kể từ khi nó được sơ tuyển bởi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), 400 triệu liều Quinvaxem đã được sử dụng ở 91 quốc gia. Vắc-xin này có mức độ an toàn rất tốt.

Vắc-xin này đã được Chính phủ Việt Nam chấp thuận đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng Quốc gia của Việt Nam vào tháng 6 năm 2010. Kể từ khi được giới thiệu, Việt Nam đã sử dụng 15,2 triệu liều Quinvaxem trên toàn quốc.

Câu hỏi 2: Vậy tại sao bây giờ mọi người lại nói về nó?

Trả lời: Vào khoảng giữa tháng 12 năm 2012 và tháng 3 năm 2013 có 9 trường hợp tử vong được báo cáo ở Việt Nam ngay sau khi trẻ được tiêm một liều vắc-xin "5 trong 1"

Như là một biệt pháp phòng ngừa, Việt Nam đã quyết định đình chỉ việc sử dụng vắc-xin "5 trong 1". Tuy nhiên, sau khi xem xét kỹ các trường hợp thì không thấy có mối liên quan nào giữa các trường hợp tử vong với việc tiêm chủng và kể từ đó Chính phủ đã dỡ bỏ lệnh cấm sử dụng vắc-xin.

Khi một số lượng nhỏ các sự cố bất lợi nghiêm trọng sau tiêm chủng cũng được báo cáo từ Sri Lanka, Pakistan, và Bhutan sau khi tiêm vắc-xin "5 trong 1", một ban chuyên gia độc lập toàn cầu đã được đề nghị xem xét lại sự an toàn của vắc-xin.

Đánh giá này được tiến hành vào tháng 6 năm 2013 và đã kết luận rằng không có phản ứng bất thường có thể được quy cho vắc-xin "5 trong 1".

Điều quan trọng để nhận thấy rằng khi hàng triệu trẻ em được tiêm phòng thì một số lượng rất nhỏ các sự cố bất lợi có thể xảy ra sau tiêm chủng. Bất kỳ sự cố nào liên quan tới sự an toàn của ngay cả một đứa trẻ duy nhất lại là mối quan tâm lớn, nhưng nguy cơ khi chưa tiêm chủng cho trẻ em còn cao hơn nhiều.

Câu hỏi 3: Báo cáo về việc đánh giá sự an toàn của vắc-xin "5 trong 1" mà các chuyên gia cấp độ toàn cầu tiến hành. Đã có chưa?

Trả lời: Đã có rồi, báo cáo được công bố công khai. Bản báo cáo đầy đủ của Ủy ban Tư vấn toàn cầu về an toàn vắc-xin có sẵn ở đây: WHO | Pentavalent vaccine in Asian countries

Câu hỏi 4: Đã có báo cáo rằng các trường hợp tử vong sau tiêm chủng ở Việt Nam là rất giống nhau, và tương tự như các trường hợp đã được báo cáo ở các quốc gia khác. Đó là sự thật phải không?

Trả lời: Không phải như vậy. Điều tra độc lập đã ghi nhận rằng các trường hợp không tuân theo một khuôn mẫu giống nhau. Trong nhiều trường hợp, một nguyên nhân gây tử vong khác đã được xác định, ví dụ như có một nhiễm trùng đang diễn ra hoặc có một dị tật bẩm sinh.

Câu hỏi 5: Quinvaxem có an toàn không?

Trả lời: Quinvaxem có an toàn. Có các kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt ở tất cả các bước trong quy trình sản xuất và cung cấp. Quinvaxem đã được sơ tuyển bởi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), để đảm bảo rằng vắc-xin đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn toàn cầu cao nhất.

Câu hỏi 6: Có bất cứ vấn đề nào với vắc-xin này nói riêng không?

Trả lời: Không có bất cứ vấn đề gì với vắc-xin này. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) không nhận thấy bất cứ vấn đề nào về chất lượng đối với vắc-xin cung cấp cho Việt Nam. Tất cả thành viên trong Liên minh Toàn cầu về vắc-xin và tiêm chủng (GAVI) đều được hỗ trợ mua vắc-xin thông qua Đơn vị cung ứng của Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF) được sơ tuyển bởi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trong đó hàm ý chúng có chất lượng đảm bảo. Quá trình này ngoài công việc của Cơ quan Quản lý Quốc gia (NRA) của các nước sản xuất thì nó còn bao gồm việc xem xét dữ liệu lâm sàng của sản phẩm, quy trình sản xuất, và cơ sở sản xuất. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng tới thăm các cơ sở sản xuất, và thử nghiệm những mẫu đầu tiên cần kiểm tra đối với những lô mẫu được sản xuất.

Câu hỏi 7: Có bất kỳ tác dụng phụ nào không?

Trả lời: Cũng giống như tất cả các loại vắc-xin, Quinvaxem có thể có một số tác dụng phụ nhẹ. Các tác dụng phụ này bao gồm sốt nhẹ, sưng tấy cục bộ, và cảm giác khó chịu toàn thân trong thời gian ngắn.

Trong một số rất hiếm các trường hợp, ít hơn một phần triệu, trẻ có thể có phản ứng dị ứng nặng với vắc-xin. Nhân viên y tế đã qua đào tạo có thể sơ cứu được và nếu điều trị y tế nhanh chóng được tiến hành thì trẻ có thể hồi phục hoàn toàn.

Câu hỏi 8: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF) có vai trò gì trong việc quản lý vắc-xin ở các nước đang phát triển?

Trả lời: WHO và UNICEF cung cấp các hỗ trợ kỹ thuật cho chính quyền địa phương. Các chi nhánh không quản lý vắc-xin một cách trực tiếp nhưng hỗ trợ các quá trình đào tạo, giám sát, và theo dõi để đảm bảo chất lượng.

Câu hỏi 9: Là một nhà cung cấp chính các loại vắc-xin, làm thế nào để Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF) đảm bảo sự an toàn của các vắc-xin?

Trả lời: UNICEF chỉ mua vắc-xin mà đã được sơ tuyển bởi WHO và đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế đã được công nhận. Đơn vị cung cứng của UNICEF sau đó đảm bảo rằng các các vắc-xin được mua bởi thành viên Liên minh Toàn cầu về vắc-xin và tiêm chủng (GAVI) được chuyển giao cho các cơ sở dự trữ quốc gia.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuân thủ một quy trình nghiêm ngặt để đánh giá cơ sở sản xuất vắc-xin và tiêu chuẩn chất lượng. Các quy trình đánh giá này đảm bảo rằng thực hành sản xuất tốt được tôn trọng và các cơ quan quản lý quốc gia được trang bị tốt để luôn sản xuất được các sản phẩm có chất lượng cao.

Chất lượng các vắc-xin chuyển tới các quốc gia thường xuyên được theo dõi thông qua các vòng thử nghiệm ngẫu nhiên được thực hiện bởi WHO trong các khoảng thời gian 6 tháng. Ngoài ra, việc đánh giá lại đầy đủ tất cả các loại vắc-xin đã được sơ tuyển được thực hiện 2 năm một lần.

Câu hỏi 10: Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF) đang mua các vắc-xin từ các nước đang phát triển như Ấn Độ và Indonesia. Các vắc-xin này có an toàn như những vắc-xin được sản xuất ở các nước phát triển không?

Trả lời: Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF) mua các loại vắc-xin từ các nhà sản xuất có trình độ ở cả những nước công nghiệp và những nước đang phát triển. Tất cả các nhà sản xuất vắc-xin đều đạt tiêu chuẩn quốc tế được thiết lập bởi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF) đã mua vắc-xin trong hơn 35 năm và đã mua vắc-xin từ các nhà sản xuất ở các nước đang phát triển được sở tuyển bởi WHO trong hơn 15 năm.

Câu hỏi 11: Các nước mua vắc-xin qua Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF) có thể quyết định được nhà cung cấp vắc-xin mà họ thích hay không?

Trả lời: Không thể được. UNICEF mua các loại vắc-xin từ một vài nhà sản xuất được sơ tuyển bởi WHO. Vắc-xin được mua theo khả năng của các nhà sản xuất nhằm đáp ứng yêu cầu chất lượng và các tiến độ giao hàng đã xác định. Cách tiếp cận này đảm bảo được một hệ thống cung cấp toàn cầu hiệu quả đối với các loại vắc-xin.

Câu hỏi 12: Các quốc gia có thể sử dụng một cách an toàn các nhãn hiệu khác nhau và các nguồn khác nhau của cùng một loại vắc-xin hay không? Nói cách khác, các nhãn hiệu khác nhau của các loại vắc xin tương tự nhau có thể thay thế nhau một cách an toàn hay không?

Trả lời: Các nhãn hiệu hoặc các nguồn khác nhau của cùng một loại vắc-xin có thể sử dụng thay thế cho nhau nếu chúng được mua bởi các nhà sản xuất đã được sơ tuyển bởi WHO.

Câu hỏi 13: Tại sao Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF) lại gửi các loại vắc-xin được sản xuất ở các nước đang phát triển (ví dụ: Ấn Độ/Indonesia) cho một số nước trong khi những nước khác lại nhận được vắc-xin từ các nhà sản xuất châu Âu hoặc Mỹ?

Trả lời: Những quyết định liên quan đến nguồn gốc của một lô vắc-xin cụ thể phụ thuộc chủ yếu vào nhà sản xuất có số lượng yêu cầu tại thời điểm cần thiết hay không. Tất cả các loại vắc-xin được mua bởi UNICEF đều trải qua một quy trình kiểm soát chất lượng của WHO một cách nghiêm ngặt, không phân biệt nơi chúng được sản xuất.

Để biết thêm thông tin xin vui lòng truy cập vào các liên kết dưới đây:
- WHO | Immunization
- WPRO | Immunization
- Văn phòng Khu vực Tây Thái Bình Dương | Tiêm chủng
- Introduction | Immunization | UNICEF
- Vietnam - Country hub - GAVI Alliance



HỎI VÀ TRẢ LỜI CỦA CHƯƠNG TRÌNH TIÊM CHỦNG MỞ RỘNG QUỐC GIA

Trong những ngày gần đây, chưa lâu sau đợt bùng phát dịch bệnh sởi đã khiến hàng nghìn người mắc bệnh (chủ yếu là trẻ nhỏ) và khoảng gần 150 trẻ em tử vong liên quan tới bệnh sởi, thì lại xuất hiện 6 trường hợp trẻ nhỏ phải nhập viện vì các vấn đề được cho là liên quan tới tiêm vắc-xin Quinvaxem.

Để giúp mọi người hiểu rõ hơn, có cái nhìn khách quan hơn, và tránh sự hoang mang khi đưa trẻ đi tiêm phòng, Diễn đàn Bác sĩ Nội trú xin được trích đăng lại "Những câu hỏi thường gặp về vắc-xin Quinvaxem"
của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Chương trình Tiêm chủng mở rộng Quốc gia.



Câu hỏi 1: Quinvaxem là vắc xin gì? Tiêm vắc xin Quinvaxem phòng được những bệnh gì?

Trả lời:
- Vắc xin Quinvaxem còn gọi là vắc xin “5 trong 1” là vắc xin phối hợp gồm giải độc tố vi khuẩn bạch hầu, uốn ván, vi khuẩn ho gà bất hoạt, kháng nguyên vi rút viêm gan B và kháng nguyên vi khuẩn Haemophilus influenzae type b (Hib).
- Vắc xin Quinvaxem phòng được các bệnh: bạch hầu, uốn ván, ho gà, viêm gan B và viêm phổi, viêm màng não do vi khuẩn Hib.

Câu hỏi 2: Vắc xin Quinvaxem được sản xuất ở đâu và đã được sử dụng ở những quốc gia nào?

Trả lời:
- Vắc xin Quinvaxem do hãng Berna Biotech, Hàn Quốc sản xuất, đạt tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và được WHO khuyến cáo sử dụng từ năm 2006. - Tính tới nay hơn 400 triệu liều vắc xin Quinvaxem đã được sử dụng ở 91 quốc gia.
- Vắc xin Quinvaxem được đưa vào tiêm chủng miễn phí cho trẻ dưới 1 tuổi ở Việt Nam từ tháng 6/2010. Vắc xin Quinvaxem đã được tiêm cho khoảng 14 triệu lượt trẻ em.

Câu hỏi 3: Vắc xin Quinvaxem phải nhập khẩu từ nước ngoài, vậy công tác kiểm định và quản lý chất lượng được thực hiện như thế nào?

Trả lời:
- Đối với các vắc xin nhập khẩu vào Việt Nam đều phải tuân thủ các quy định của Việt Nam. Các vắc xin này phải thực hiện các thủ tục để đăng ký lưu hành bao gồm các thử nghiệm cần thiết và đảm bảo đạt được các tiêu chuẩn theo quy định của Việt Nam và của Tổ chức Y tế thế giới. Vắc xin chỉ được cấp phép sử dụng tại Việt Nam sau khi đã được kiểm định đạt được các yêu cầu của Việt Nam và thực hiện tất cả các thủ tục cần thiết. Từng lô vắc xin khi nhập vào Việt Nam đều phải được Viện Kiểm định quốc gia Vắc xin và Sinh phẩm y tế kiểm định và đạt tiêu chuẩn về an toàn trước khi đưa vào sử dụng.

Câu hỏi 4: Vắc xin có bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ khi vận chuyển và bảo quản không?

Trả lời:
- Trong quá trình vận chuyển, bảo quản tại các địa phương, vắc xin thuộc chương trình TCMR luôn được sắp xếp, bảo quản trong các thiết bị chuyên dụng như trong thùng lạnh của xe tải lạnh chuyên dụng, hòm lạnh, phích vắc xin, tủ lạnh, buồng lạnh để đảm bảo vắc xin luôn được bảo quản ở nhiệt đô từ +2 oC đến +8 oC.
- Hầu hết các vắc xin đều có tính bền vững với nhiệt độ khi tiếp xúc với nhiệt độ cao (trên +8oC) hoặc nhiệt độ thấp (dưới +2oC). Tuy nhiên, vắc xin cần được bảo quản ở nhiệt độ theo đúng quy định. Việc bảo quản vận chuyển vắc xin ở nhiệt độ không thích hợp trong thời gian dài có thể ảnh hưởng tới chất lượng của vắc xin như làm giảm hiệu quả phòng bệnh của vắc xin hoặc có thể gây ra phản ứng tại chỗ tiêm.

Câu hỏi 5: Là một người mẹ, tôi rất băn khoăn khi phải quyết định có nên cho con mình đi tiêm vắc xin Quinvaxem. Tôi mong muốn được giải đáp đầy đủ hơn về những lợi ích và nguy cơ có thể có khi cho con đi tiêm phòng loại vắc xin này? Tiêm vắc xin Quinvaxem có thể xảy ra những phản ứng gì?

Trả lời:
- Vắc xin Quinvaxem là loại vắc xin phối hợp phòng được 5 bệnh: bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, viêm phổi/viêm màng não do vi khuẩn Hib. Đây là những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Trẻ nhỏ dễ mắc các bệnh này, ảnh hưởng tới sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Sử dụng vắc xin phối hợp Quinvaxem sẽ giảm số mũi tiêm cho trẻ, tiết kiệm thời gian cho các bà mẹ và gia đình đồng thời trẻ em có cơ hội phòng được 5 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
- Hiệu quả phòng bệnh của vắc xin Quinvaxem cũng như tính an toàn của vắc xin đã được Tổ chức Y tế thế giới xác nhận. Tuy nhiên, cũng như các thuốc hay loại vắc xin khác khi tiêm đều có thể xảy ra các phản ứng. Theo khuyên cáo của Tổ chức Y tế thế giới, các phản ứng nặng thường rất hiếm gặp.
- Sau tiêm chủng trẻ có thể có một số các phản ứng thông thường như sốt nhẹ (< 38,5°C), đau hoặc sưng tấy nhẹ tại chỗ tiêm, quấy khóc… Tuy nhiên các phản ứng này sẽ tự khỏi trong vòng 1 ngày.
- Một số phản ứng có thể gặp khi sử dụng vắc xin Quinvaxem cũng giống như sử dụng vắc xin DPT có thành phần ho gà toàn tế bào như:
+ Khóc thét dai dẳng trên3 giờ trong vòng 48 giờ sau tiêm vắc xin với tỷ lệ là <1/100 liều sử dụng.
+ Co giật có kèm theo sốt hoặc không sốt trong vòng 3 ngày sau tiêm vắc xin với tỷ lệ là <1/100 liều sử dụng.
+ Giảm trương lực cơ, giảm đáp ứng xảy ra trong vòng 48 giờ với tỷ lệ là 1-2/1 triệu liều.
+ Sốc phản vệ có thể xảy ra với tỷ lệ 20/1 triệu liều.

Câu hỏi 6: Những trường hợp phản ứng nặng sau tiêm chủng vắc xin Quinvaxem tại Việt Nam có liên quan đến vắc xin hay không?

Trả lời:
- 43 trường hợp phản ứng sau tiêm chủng được báo cáo sau sử dụng vắc xin Quinvaxem tại Việt Nam đã được các chuyên gia của Tổ chức Y tế thế giới đánh giá nguyên nhân, trong đó 9 trường hợp được đánh giá là có liên quan đến vắc xin trên tổng số 14 triệu mũi tiêm. 9 trường hợp này đều bình phục, các biểu hiện phản ứng gồm sốt cao, co giật trong vòng 48 giờ sau tiêm vắc xin; sốc phản vệ; hội chứng giảm trương lực cơ và biểu hiện phản ứng dị ứng.
- So với tỷ lệ phản ứng đối với vắc xin DPT có thành phần ho gà toàn tế bào, tỷ lệ phản ứng sốc là 20/1 triệu liều, khóc > 3 giờ với tỷ lệ < 1/100 liều, giảm trương lực cơ với tỷ lệ 1-2/1 triệu liều thì tỷ lệ phản ứng sau tiêm chủng được ghi nhận ở Việt Nam thấp hơn so với khuyến cáo.
- Các lô vắc xin nghi ngờ về chất lượng đã được gửi tới Viện kiểm định Quốc tế, kết quả kiểm định các mẫu vắc xin đều đạt tiêu chuẩn về an toàn.

Câu hỏi 7: Các cháu đã tiêm 1 hoặc 2 mũi vắc xin cách đây 4-5 tháng vậy có phải tiêm lại từ đầu không?

Trả lời:
- Lịch tiêm chủng 3 mũi vắc xin Quinvaxem là 2, 3 và 4 tháng tuổi. Nếu liều vắc xin Quinvaxem nào bị bỏ lỡ hoặc tiêm muộn thì cần được tiêm sớm vào thời gian sau đó mà không cần phải tiêm lại từ mũi đầu. Chú ý khoảng cách giữa các mũi tiêm tối thiểu là 4 tuần (1 tháng).

Câu hỏi 8: Các cháu đang tiêm vắc xin dịch vụ có thể quay trở lại tiêm vắc xin Quinvaxem miễn phí trong TCMR không?

Trả lời:
- Có thể cho trẻ tiêm vắc xin Quinvaxem miễn phí trong tiêm chủng mở rộng nếu cháu chưa được tiêm đủ mũi vắc xin theo lịch tiêm chủng.
- Điều cần lưu ý là vắc xin phối hợp Quinvaxem phòng các bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và viêm phổi, viêm màng não do vi khuẩn Haemophilus influenzae type b. Vắc xin dịch vụ có nhiều loại nên các bà mẹ cần mang theo phiếu/sổ tiêm chủng của con mình để cán bộ y tế biết được trẻ đã tiêm những vắc xin gì và có chỉ định tiêm đúng cho trẻ.

Câu hỏi 9: Con trai tôi được 6 tháng tuổi. Hiện cháu vẫn chưa tiêm phòng vắc xin Quinvaxem. Vậy tôi phải cho cháu đi tiêm phòng bệnh như thế nào?

Trả lời:
- Theo lịch tiêm chủng, vắc xin Quinvaxem được tiêm cho trẻ 3 lần khi trẻ 2, 3, 4 tháng tuổi. Nếu cháu đã 6 tháng tuổi nhưng chưa được tiêm phòng, thì cần tiêm sớm cho trẻ 3 mũi vắc xin Quinvaxem, mỗi mũi cách nhau tối thiểu 1 tháng.
- Anh chị hãy đến trạm y tế xã/phường để biết ngày tiêm chủng thường xuyên tại trạm và đưa cháu đi tiêm phòng.

Câu hỏi 10: Trường hợp nào trẻ không tiêm được vắc xin Quinvaxem?

Trả lời:
- Không tiêm vắc xin Quinvaxem cho trẻ nếu tiền sử có phản ứng mạnh đối với liều tiêm trước hoặc có phản ứng mạnh đối với vắc xin bạch hầu, ho gà, uốn ván (DPT) hoặc vắc xin viêm gan B như:
+ Sốt 40ºC trong vòng 48 giờ sau tiêm vắc xin.
+ Sốc trong vòng 48 giờ sau tiêm vắc xin.
+ Khóc dai dẳng trên 3 giờ trong vòng 48 giờ sau tiêm vắc xin.
+ Co giật có kèm theo sốt hoặc không sốt trong vòng 3 ngày sau tiêm vắc xin.
- Không tiêm cho trẻ nhỏ dưới 6 tuần tuổi vì vắc xin có thể không hiệu quả do còn miễn dịch từ mẹ.
- Hoãn tiêm cho trẻ nếu trẻ đang ốm, sốt hoặc mắc các bệnh cấp tính.

Câu hỏi 11: Để đảm bảo an toàn tiêm chủng các bậc cha mẹ cần phải làm gì khi đưa con đi tiêm chủng?

Trả lời:
- Mang theo phiếu/sổ tiêm chủng cá nhân.
- Chủ động thông báo cho cán bộ y tế về tình trạng sức khỏe của con mình như đang ốm, sốt, tiền sử dị ứng hay phản ứng mạnh với những lần tiêm chủng trước như sốt cao, quấy khóc kéo dài, sưng đau lan rộng tại vị trí tiêm hoăc có bất thường gì khác.
- Yêu cầu các cán bộ y tế thông báo về các loại vắc xin tiêm chủng cho trẻ và hướng dẫn theo dõi trẻ sau tiêm chủng.
- Chủ động đề nghị cán bộ y tế kiểm tra sức khỏe của trẻ trước khi tiêm.
- Quan sát loại vắc xin sẽ tiêm cho con mình.
- Đưa trẻ đến điểm tiêm chủng theo đúng thời gian, địa điểm đã được thông báo để đảm bảo điểm tiêm chủng không quá đông và cán bộ y tế thuận tiện thực hành tiêm chủng an toàn.
Câu hỏi 12: Các bà mẹ phải làm gì để có thể phát hiện sớm những phản ứng sau tiêm chủng?

Trả lời:
- Sau khi tiêm chủng trẻ cần phải ở lại 30 phút tại điểm tiêm chủng để được cán bộ y tế theo dõi và kịp thời xử trí nếu có những phản ứng bất thường xảy ra.
- Theo dõi trẻ thường xuyên tại nhà trong vòng 1 ngày sau tiêm chủng về các dấu hiệu sau: toàn trạng, tinh thần, ăn ngủ, thở, nhiệt độ, phát ban, phản ứng tại chỗ tiêm.

Câu hỏi 13: Sau khi tiêm về nếu cháu bị sốt, quấy khóc thì tôi phải làm gì?

Trả lời:
- Sau tiêm chủng trẻ có thể có những biểu hiện như sốt nhẹ, đau tại chỗ tiêm, các bà mẹ cần chú ý đến trẻ hơn, cho trẻ bú nhiều hơn, cho bú khi trẻ thức, theo dõi nhiệt độ, không đắp bất cứ thứ gì lên vị trí tiêm.
- Khi trẻ sốt, cần phải cặp nhiệt độ và theo dõi sát, dùng thuốc hạ sốt cho trẻ theo sự chỉ dẫn của cán bộ y tế. Nếu trẻ không đỡ cần đưa trẻ tới cơ sở y tế để được thăm khám, xử trí.

Câu hỏi 14: Những biểu hiện nào sau tiêm chủng là bất thường, khi nào cần đưa trẻ đến cơ sở y tế?

Trả lời:
- Cần đưa NGAY trẻ tới bệnh viện hoặc các cơ sở y tế nếu trẻ có các dấu hiệu bất thường sau tiêm chủng như sốt cao (>39°C), co giật, khóc thét, quấy khóc kéo dài, bú kém, bỏ bú, khó thở, tím tái, li bì, phát ban.... hoặc khi phản ứng thông thường kéo dài trên 1 ngày.
- Nếu cha mẹ không yên tâm về những phản ứng của con sau khi tiêm chủng có thể trực tiếp đến gặp cán bộ y tế để được tư vấn cách theo dõi và chăm sóc trẻ.

Câu hỏi 15: Khi nào thì triển khai lại việc tiêm vắc xin Quinvaxem? Các bà mẹ sẽ đưa trẻ đi tiêm với các mũi tiêm bị thiếu như thế nào?

Trả lời:
- Được sự đồng ý của Chính phủ, trong thời gian tới vắc xin Quinvaxem sẽ được sử dụng trở lại trong chương trình TCMR. Sau khi Bộ Y tế có quyết định sử dụng lại vắc xin Quinvaxem, các trạm y tế xã/phường sẽ có thông báo và hướng dẫn cho cộng đồng đưa trẻ đi tiêm vắc xin Quinvaxem. Khi đưa con đi tiêm chủng các bà mẹ cần thực hiện theo đúng hướng dẫn của cán bộ y tế để đảm bảo an toàn tiêm chủng và tránh ùn tắc.