Results 1 to 6 of 6

Thread: Thoái hóa cột sống

  1. #1
    drbinh's Avatar
    drbinh is offline Sinh viên Y2
    Giấy phép số
    NT-51
    Cấp phép ngày
    Jul 2012
    Bệnh nhân
    42
    Cám ơn
    0
    Được cám ơn
    37/19
    Kinh nghiệm khám
    9

    Default Thoái hóa cột sống

    ThS. Bs. Bùi Hải Bình
    Khoa Cơ Xương Khớp Bệnh viện Bạch Mai

    Thoái hoá khớp là bệnh thường gặp ở người có tuổi. Đặc trưng cơ bản của thoái hoá khớp là tổn thương thoái hoá của sụn khớp, hậu quả là mất sụn khớp và tế bào dưới sụn, mọc tổ chức xương cạnh khớp tân tạo. Một trong những vị trí hay gặp của thoái hoá khớp là thoái hoá cột sống, bao gồm cột sống thắt lưng (hay gặp nhất), cột sống ngực và cột sống cổ. Với thoái hoá cột sống, quá trình lão hoá thường xảy ra ở hai vị trí: đĩa đệm (nằm ở giữa hai đốt sống) và các khớp liên mấu đốt sống.

    Sơ lược giải phẫu cột sống:

    Cột sống (CS) gồm các đoạn: 7 đốt sống cổ, 12 đốt sống ngực, 5 đốt sống thắt lưng và các đốt sống cùng, cụt. Cấu tạo nói chung gồm thân đốt sống cứng, chắc; đĩa đệm, dây chằng và bao khớp đàn hồi cho phép cột sống đảm bảo được chức năng giữ cơ thể ở tư thế thẳng, phối hợp vận động và bảo vệ tuỷ sống. Các đốt sống, đĩa đệm có liên quan trực tiếp tới tuỷ sống và các rễ thần kinh, mạch máu: ở vùng cổ là đám rối thần kinh cánh tay và động mạch đốt sống, ở cột sống ngực là các dây thần kinh liên sườn, ở cột sống thắt lưng có liên quan tới rễ thần kinh cùng cụt và các rễ thần kinh tạo nên thần kinh tọa. Với đặc điểm giải phẫu như vậy, triệu chứng thoái hoá cột sống đa dạng, bao gồm đau tại chỗ và các triệu chứng chèn ép thần kinh, mạch máu lân cận.


    Nguồn ảnh: internet

    Phân loại:

    - Thoái hoá nói chung và thoái hoá cột sống nói riêng có hai loại:

    + Thoái hoá nguyên phát (do tuổi tác cao, không có nguyên nhân) và thứ phát (có thể gặp cả ở người trẻ, thường tìm thấy nguyên nhân).

    + Thoái hoá thứ phát ở cột sống thường gặp sau chấn thương, rối loạn cấu trúc đĩa đệm đốt sống bẩm sinh (ví dụ bệnh Scheuermann, loạn sản đốt sống- mấu đốt sống), mắc phải (viêm đĩa đệm đốt sống) hay các nguyên nhân khác gây sai lệch tư thế cột sống: gù, vẹo, quá ưỡn…

    Nguyên nhân và cơ chế sinh bệnh:

    - Có hai giả thuyết:

    + Giả thuyết cơ học: dưới ảnh hưởng của các tác nhân cơ học (sức nặng cơ thể, mang vác vật nặng, các chấn thương, vi chấn thương) gây suy yếu các chất cơ bản của tổ chức sụn.

    + Giả thuyết tế bào: các tế bào sụn giải phóng các enzym tiêu protein làm huỷ hoại dần dần các chất cơ bản. Trước kia người ta cho rằng quá trình thoái hoá khớp không có yếu tố viêm tham gia. Tuy nhiên ngày nay nhiều nghiên cứu đã chứng tỏ là trong bệnh thoái hoá vẫn có các đợt viêm với sự tham gia của các cytokin, các interleukin gây viêm.

    Triệu chứng bệnh:

    - Thoái hoá cột sống hay gặp nhất ở cột sống thắt lưng, sau đó là cột sống cổ. Cột sống ngực ít bị thoái hoá hơn.

    - Triệu chứng thường gặp nhất của bệnh là đau cột sống kiểu cơ học, có kèm hoặc không kèm theo triệu chứng chèn ép thần kinh hay mạch máu.

    - Đau CS do thoái hoá được chia thành hai loại chính: đau cột sống cấp và mạn tính.

    + Đau cấp:

    • Khởi phát đột ngột, diễn biến thường trong vòng 1 tuần.

    • Đau có thể sau gắng sức như cúi xuống nhấc một vật nặng, tư thế xoắn vặn đột ngột, ngã đột ngột và mạnh trên nền cứng hay có thể do các động tác sinh hoạt hàng ngày.

    • Đau cột sống cổ có thể xuất hiện sau trời lạnh, nằm gối đầu cao.

    • Đau kiểu cơ học: có thể tăng bởi một gắng sức dù rất nhỏ, khi vận động, khi ho; giảm hoặc mất hẳn đau khi nghỉ ngơi ở tư thế giảm đau.

    • Khám bệnh nhân hạn chế mọi động tác, trừ động tác về phía tư thế giảm đau.

    • Co cứng cơ cạnh cột sống.

    • Không có rối loạn cảm giác chi dưới hoặc rối loạn cơ tròn.

    • Trong trường hợp thoái hoá kèm thoát vị đĩa đệm cột sống chèn ép thần kinh, tuỳ vị trí thoát vị bệnh nhân có thể kèm đau thần kinh hông nếu chèn ép vùng cột sống thắt lưng hoặc mắc hội chứng vai tay- đau cổ lan xuống vai tay nếu chèn ép vùng cột sống cổ. Chèn ép tuỷ sống gây liệt ít gặp hơn.

    • Đa số các trường hợp đau cột sống cấp có thể trở lại bình thường trong thời gian dưới một tuần. Một số trường hợp dễ tái phát, một số trở thành đau cột sống mạn tính với triệu chứng chèn ép thần kinh nổi trội. Nói chung, với các BN làm nghề lao động chân tay nặng nhọc hoặc hoạt động thể thao sẽ dễ tái phái hơn.

    + Đau cột sống mạn tính:

    • Thường tiến triển từ từ, lành tính. Có thể khởi đầu không có tiền sử ngã hoặc chấn thương rõ rệt mà xuất hiện dần dần ở người có tiền sử đau cột sống cấp.

    • Đau kiểu cơ học: đau tăng khi gắng sức, khi đứng lâu, ngồi hay khi ngủ trên giường mềm; ngược lại giảm đau khi bỏ gắng sức, nằm tư thế hợp lý, trên giường cứng; đau ban ngày nhiều hơn ban đêm, một số sau ngủ dậy hết hẳn đau. Một số bệnh nhân có đau ít và nhanh chóng hết đau sau một vài động tác vận động đơn giản. Có tiếng lạo xạo hay lắc rắc khi vận động cột sống.

    • Tiến triển đau với cường độ thay đổi từ tuần này sang tuần khác với các đợt thuyên giảm xen kẽ đợt nặng bệnh sau gắng sức, sau thay đổi thời tiết.

    • Khám lâm sàng:

    Vận động cột sống tương đối bình thường hoặc có thể hơi đau khi làm động tác ấn dọc vùng gai đốt sống hoặc vùng cạnh cột sống.

    Có thể có dấu hiệu chèn ép thần kinh tuỳ vị trí như đau thần kinh tọa hay hội chứng cổ vai tay. Trong bệnh thoái hoá cột sống cổ, các gai xương tân tạo có thể chèn ép các động mạch đốt sống gây đau đầu, chóng mặt; thoát vị đĩa đệm có thể chèn ép tuỷ, biểu hiện bằng yếu, đau tứ chi, đi lại khó khăn hoặc liệt không vận động được. Khám có thể phát hiện các yếu tố làm thuận lợi đau cột sống: các đường cong bất thường của cột sống, đốt sống...

    Chẩn đoán cận lâm sàng:

    - Chụp XQ cột sống ở tư thế thẳng và nghiêng, trường hợp đau cột sống cổ nên chụp thêm tư thế chếch 3/4 hai bên để nhìn rõ lỗ tiếp hợp xem có bị hẹp không. Hình ảnh điển hình của thoái hoá cột sống là hẹp khe giữa các đốt sống, đặc xương dưới sụn và mọc gai xương tân tạo. Lưu ý nhiều người lớn tuổi có hình ảnh này nhưng không có triệu chứng đau cột sống nên không phải quá lo lắng.

    - Kỹ thuật chụp cắt lớp vi tính và cộng hưởng từ trường cho phép dễ dàng phát hiện các tổn thương đĩa đệm như phình, thoát vị chèn ép thần kinh.

    - Xét nghiệm máu: nhìn chung bình thường.


    Nguồn ảnh: internet
    Điều trị:

    - Nghỉ ngơi, nằm ở tư thế thích hợp giảm đau.

    - Các biện pháp không dùng thuốc có thể làm giảm đau và giảm co cứng cơ như các bài tập thể dục thích hợp; điều trị lý trị liệu như tia hồng ngoại, sóng ngắn, tắm bùn nóng, tắm suối khoáng nóng; mát xa, bấm huyệt tại vùng đau.

    - Thuốc chống viêm giảm đau không steroid như diclofenac, meloxicam, piroxicam...kết hợp với thuốc giãn cơ như Mydocalm, Myonal, thuốc giảm đau đơn thuần paracetamol... dùng ngắn ngày, trong đợt cấp khi bệnh nhân đau nhiều.

    - Các thuốc điều trị thoái hoá tác dụng chậm, ít ảnh hưởng đến dạ dày như Glucosamin, chondroitin, diacerin... có thể dùng kéo dài.

    - Nếu không đỡ, có thể tiêm corticoid loại nhũ dịch tại các khớp liên mấu sau hoặc tiêm ngoài màng cứng nhưng cần có chỉ định của bác sỹ chuyên khoa khớp trong điều kiện vô khuẩn tuyệt đối với liệu trình thích hợp, tránh lạm dụng.

    - Mặc áo nẹp cột sống cổ hoặc cột sống thắt lưng trong các trường hợp thoái hoá kết hợp trượt đốt sống gây mất vững cột sống.

    - Chỉ định ngoại khoa trong các trường hợp thoát vị đĩa đệm không đáp ứng với điều trị nội khoa đúng cách hoặc khi có chèn ép thần kinh vùng cột sống thắt lưng gây liệt hai chi dưới, rối loạn cơ tròn hay liệt chi trên do chèn ép cột sống cổ.

    Phòng bệnh:

    - Tránh các tư thế xấu trong sinh hoạt, lao động mà gây đau như ngồi lâu, đứng lâu một tư thế

    - Tránh mang vác nặng quá mức hoặc các động tác quá mạnh, đột ngột và sai tư thế.

    - Giữ cho cân nặng ở mức lý tưởng, tránh béo phì.

    - Tập luyện, chơi các môn thể thao vừa sức như bơi lội, đi bộ, đạp xe...

    - Phát hiện sớm các dị dạng cột sống để có biện pháp chỉnh hình nội khoa hay ngoại khoa thích hợp.

    - Điều trị tốt các bệnh kèm theo dễ gây tổn thương đốt sống như viêm đĩa đệm đốt sống.

  2. The Following 5 Users Say Thank You to drbinh For This Useful Post:

    anhhung07x (05-06-13),doremon (25-06-13),drchinh (12-09-12),ndd0713 (20-09-13),nguyen dinh thuc (04-11-16)

  3. #2
    kienle's Avatar
    kienle is offline Sinh viên Y1 Thành viên sáng lập
    Giấy phép số
    NT-27
    Cấp phép ngày
    Jun 2012
    Bệnh nhân
    5
    Cám ơn
    1
    Được cám ơn
    4/4
    Kinh nghiệm khám
    0

    Default

    Dr.Bình ơi,
    Hôm nay mấy em bên O2TV và VTV2 có đang muốn xin BYT 1 phóng sự ngắn hoặc Talk Show để trao đổi những vấn đề sức khỏe cộng đồng, mình thấy bài về thoái hóa khớp của Bình dễ hiểu, có thể share cho mấy em phóng viên và đặt lịch hẹn 1 buổi nói chuyện được ko?

  4. #3
    thanhtam's Avatar
    thanhtam is offline Sinh viên Y4
    Giấy phép số
    NT-32
    Cấp phép ngày
    Jul 2012
    Bệnh nhân
    157
    Cám ơn
    22
    Được cám ơn
    190/82
    Kinh nghiệm khám
    25

    Default

    Ngày 6/9/2012 có buổi tư vấn trực tiếp với GS TS Nguyễn Văn Thông (Giám đốc trung tâm Đột quỵ não - Phó chủ tịch hội đột quỵ Việt Nam - Ủy viên hiệp hội thần kinh Mỹ - Ủy viên Ban chấp hành hội thần kinh Việt Nam- Phó chủ nhiệm bộ môn thần kinh Viện nghiên cứu Y dược lâm sàng 108), xin giới thiệu với các bạn:
    Tu van truc tuyen Điều trị thoái hóa cột sống và thoát vị đĩa đệm - YouTube

  5. #4
    drchinh's Avatar
    drchinh is offline CK I Thành viên sáng lập
    Giấy phép số
    NT-2
    Cấp phép ngày
    Jun 2012
    Thường ở
    Hanoi, Vietnam
    Bệnh nhân
    1,130
    Cám ơn
    198
    Được cám ơn
    677/365
    Kinh nghiệm khám
    10

    Default

    Everywhere, we learn only from those whom we love
    Johann W. V. Goethe
    and drchinh

  6. #5
    drbinh's Avatar
    drbinh is offline Sinh viên Y2
    Giấy phép số
    NT-51
    Cấp phép ngày
    Jul 2012
    Bệnh nhân
    42
    Cám ơn
    0
    Được cám ơn
    37/19
    Kinh nghiệm khám
    9

    Default

    Quote Originally Posted by kienle View Post
    Dr.Bình ơi,
    Hôm nay mấy em bên O2TV và VTV2 có đang muốn xin BYT 1 phóng sự ngắn hoặc Talk Show để trao đổi những vấn đề sức khỏe cộng đồng, mình thấy bài về thoái hóa khớp của Bình dễ hiểu, có thể share cho mấy em phóng viên và đặt lịch hẹn 1 buổi nói chuyện được ko?
    Về nguyên tắc có thể ok (vì còn liên quan tới khoa và các sếp)
    Mấy tuần trước mình cũng tham gia phỏng vấn của O2 TV trên khoa Cơ Xương Khớp
    Nếu có gì kienle có thể gửi email cho mình: bsbinhnt25noi@gmail.com

    Best regards

  7. #6
    thaisakura's Avatar
    thaisakura is offline Sinh viên Y1
    Giấy phép số
    NT-19573
    Cấp phép ngày
    Sep 2017
    Bệnh nhân
    11
    Cám ơn
    0
    Được cám ơn
    0/0
    Kinh nghiệm khám
    1

    Default

    Triệu chứng bệnh:


    - Thoái hoá cột sống hay gặp nhất ở cột sống thắt lưng, sau đó là cột sống cổ. Cột sống ngực ít bị thoái hoá hơn.


    - Triệu chứng thường gặp nhất của bệnh là đau cột sống kiểu cơ học, có kèm hoặc không kèm theo triệu chứng chèn ép thần kinh hay mạch máu.


    - Đau CS do thoái hoá được chia thành hai loại chính: đau cột sống cấp và mạn tính.


    + Đau cấp:


    • Khởi phát đột ngột, diễn biến thường trong vòng 1 tuần.
    Cảm ơn bác sỹ nhiều, bệnh này em có vẻ cũng đang có triệu chứng cũng may bị nhẹ nhưng sợ còn trẻ nên cũng ghê.

Thread Information

Users Browsing this Thread

Hiện có 1 bác đang thực tập trong bệnh phòng này. (0 học viên và 1 dự thính)

Similar Threads

  1. [Kinh nghiệm] Thoái hóa đốt sống cổ ăn gì thích hợp
    By quanghvneu in forum Y HỌC DÂN TỘC
    Bệnh nhân: 0
    Last Post: 25-12-15, 22:00

Bookmarks

Quyền viết bài

  • Bác không được phép tạo bài mới
  • Bác không được phép trả lời bài
  • Bác không được đính kèm file vào bài viết
  • Bác không được sửa lại bài mình viết
  •