Results 1 to 6 of 6

Thread: Cập nhật chẩn đoán và xử trí kịp thời phản vệ với thuốc cản quang

  1. #1
    VTE's Avatar
    VTE
    VTE is offline Sinh viên Y4
    Giấy phép số
    NT-15
    Cấp phép ngày
    Jun 2012
    Bệnh nhân
    106
    Cám ơn
    12
    Được cám ơn
    57/26
    Kinh nghiệm khám
    11

    Default Cập nhật chẩn đoán và xử trí kịp thời phản vệ với thuốc cản quang

    Cập nhật tiếp cận nhanh và xử trí sớm phản vệ với thuốc cản quang
    Hoàng Bùi Hải, Bùi Văn Lệnh

    ĐẶT VẤN ĐỀ

    Phản vệ được định nghĩa là một phản ứng dị ứng nghiêm trọng mà xuất hiện và có thể dẫn đến tử vong một cách nhanh chóng [2, 3]. Phản vệ có thể xuất hiện sau vài phút thường là trong vòng giờ đầu tiên sau khi bệnh nhân tiếp xúc với dị nguyên [1]. Thuốc cản quang được xem như là một trong những dị nguyên gây phản vệ nghiêm trọng nhất trong bệnh viện.

    Mỗi năm tại toàn thế giới có hơn 70 triệu thăm dò chẩn đoán hình ảnh có sử dụng thuốc cản quang, riêng ở Mỹ có ít nhất 10 triệu người [4]. Các thăm dò chẩn đoán hình ảnh bao gồm: chụp tủy, chụp mạch (chụp mạch não), chụp tĩnh mạch, chụp tiết niệu, chụp đường mật ngược dòng (ERCP), chụp khớp gối, chụp CLVT. Phản vệ xảy ra chủ yếu khi dùng thuốc cản quang dạng tiêm truyền tĩnh mạch.

    Phát hiện sớm và xử trí kịp thời sốc phản vệ liên quan thuốc cản quang theo phác đồ là yêu cầu bắt buộc với các nhân viên y tế nói chung, đặc biệt là bác sĩ, kỹ thuật viên làm việc tại các đơn vị chẩn đoán hình ảnh nói riêng.

    Adrenalin là thuốc cấp cấp cứu cơ bản trong sốc phản vệ do bất cứ dị nguyên nào, cho adrenalin chậm làm tình trạng sốc phản vệ nặng nề hơn có thể dẫn đến tử vong do trụy mạch và suy hô hấp. Không có chống chỉ định tuyệt đối giành cho Adrenalin, song thuốc này vẫn chưa được sử dụng đúng cách và triệt để trong cấp cứu sốc phản vệ. Nghiên cứu cho thấy 70% bệnh nhân sốc phản vệ có các triệu chứng rầm rộ cần ít nhất hai lần tiêm adrenalin [1].

    MỘT SỐ LOẠI THUỐC CẢN QUANG THƯỜNG DÙNG HIỆN NAY [8]

    Các thuốc cản quang được phân loại chủ yếu dựa vào độ thẩm thấu. Thuốc có độ thẩm thấu cao ≥1400 mosm/kg, và thuốc có độ thẩm thấu thấp từ 500 - 900 mosm/kg. Cũng có loại thuốc đẳng thẩm thấu, đẳng trương với độ thẩm thấu huyết tương khoảng 290 mosmol/kg.

    Ngoài ra còn có cách phân loại thuốc cản quan dựa vào tính tích điện của phân tử iod và cấu trúc phân tử thuốc. Hầu hết các thuốc thuộc hai nhóm: thuốc thẩm thấu cao ion hoá và thuốc thấu thấp không ion hoá.

    1. Monomer ion hoá: Thế hệ đầu tiên của thuốc dạng monomer ion hoá là muối benzen vòng đôi 3 iod mang ion âm kết hợp với ion dương natri hoặc meglumine. Nhóm này thuộc nhóm độ thẩm thấu cao (>1400 mosm/kg H2O). Nhóm này có ưu điểm là rẻ tiền. Hiện nay chỉ dùng cho các nhóm thủ thuật ngoài mạch, ví dụ: chụp bàng quang.

    2. Dimer ion hoá: Ioxaglate là một thuốc thuộc nhóm này được bán ở Mỹ. Là nhóm thuốc có độ thẩm thấu thấp (600 mosm/kg H2O) thành phần thuốc là muối benzen iod vòng đôi iod gắn ở các vị trí 2, 4, và 6 trên mỗi vòng.

    3. Monomer không ion hoá: là dạng cấu trúc 3 iod có nhiều gốc hydrophilic hydroxyl. Chủ yếu thuốc thuộc nhóm 2 có độ thẩm thấu thấp (500 -850 mosm/kg H20). Iohexol, iopamidol, ioversol, iopromide, và ioxilan thuộc nhóm này.
    4. Dimer không ion hoá: Iodixanol là thuốc đầu tiên thuộc nhóm này. Phân tử bao gồm hai vòng benzen 3 iod và có cùng độ thẩm thấu với huyết tương (khoảng 290 mosmol/kg). Thuốc này được đánh giá là có tỷ lệ phản vệ thấp nhất, nhưng giá thành còn cao.
    PHẢN VỆ THUỐC CẢN QUANG
    Phản ứng quá mẫn với thuốc cản quang thường không liên quan đến liều và tốc độ tiêm thuốc, có thể xuất hiện ngay cả khi chỉ tiếp xúc với một lượng nhỏ dị thuốc cản quang. Kiểu phản ứng có thể được chia làm nhiều thể khác nhau [5]. Quá mẫn tức thì và quá mẫn muộn, trong bài chúng ta bàn luận chủ yếu về quá mẫn tức thì. Triệu chứng của quá mẫn tức thì với thuốc cản quang [6]: Triệu chứng xuất hiện trong vòng một giờ. Bừng mặt, ngứa mày đay cấp, phát ban, phù mạch, co thắt phế quản và thở rít, phù thanh quản và rút lõm lồng ngực, tụt huyết áp và sốc, mất ý thức [8].

    PHÁT HIỆN NHANH PHẢN VỆ THUỐC CẢN QUANG

    Năm 2006, hội thảo về định nghĩa và xử trí phản vệ Hoa Kỳ, báo cáo lần thứ hai đã đưa ra tiêu chuẩn chẩn đoán phản vệ [3], chúng tôi xin tóm lại như sau: Ngay sau khi tiếp xúc với dị nguyên (thuốc cản quang) từ vài phút đến vài giờ, xuất hiện ít nhất hai trong số các dấu hiệu sau đây:

    1. Các dấu hiệu da niêm mạc (vd: phát ban toàn thân, ngứa khắp người, sưng nề môi-lưỡi – lưỡi gà)
    2. Dấu hiệu hô hấp bị tổn thương ( vd: khó thở, co thắt phế quản, rút lõm lống ngực, giảm lưu lượng đỉnh, giảm oxy hoá máu)
    3. Tụt huyết áp hoặc có các dấu hiệu của tụt huyết áp (ví dụ: giảm trương lực cơ, ngất, đái ỉa không tự chủ)
    4. Liên tục có biểu hiện triệu chứng dạ dày ruột (vd: đau quặn bụng, nôn)

    Trong đó triệu chứng ở da có thể không có hoặc không nhận biết được ở gần 20% các trường hợp. Nếu không có dấu hiệu da niêm mạc thì ít nhất phải có 1 trong hai dấu hiệu 2 hoặc 3.
    Ở dấu hiệu 3, tụt huyết áp là huyết áp tối đa < 90 mmHg hoặc HA tối đa sụt so với huyết áp cơ bản > 30%; với trẻ em phải theo bảng phân loại chi tiết sau từ 1 tháng – 1 năm: < 70 mmHg; từ 1- 10 tuổi 70 mmHg + 2 x tuổi; từ 11 tuổi trở lên giống người lớn <90 mmHg được gọi là tụt huyết áp.

    CÁC XÉT NGHIỆM CÓ THỂ LÀM

    Xét nghiệm không được làm thường quy trong chẩn đoán phản vệ thuốc cản quang. Tuy nhiên trong một số trường hợp khó có thể liên quan đến pháp lí, cần phân biệt phản vệ nặng với một biến cố tim mạch. Các xét nghiệm tìm chỉ ra sự thay đổi bệnh lí của các tế bào mast và bạch cầu ưa kiềm. Các xét nghiệm có thể làm [7]:

    Xét nghiệm làm ngay sau bị phản vệ: lấy máu hoặc nước tiểu ngay sau khi phản vệ xảy ra càng sớm càng tốt có thể thấy tăng tryptase hoặc histamin đây là các hoá chất trung gian được giải phóng từ các nang của tế bào mast và ái kiềm, sự xuất hiện của chúng trong huyết thanh chứng tỏ có hoạt động mạnh phá vỡ các nang.

    Tryptase (là một proteinase) có nửa đời sống 90 phút và có thể còn phát hiện được nhiều giờ sau phản vệ, nhưng thời điểm tăng cao nhất là giữa 30 phút đến 3 giờ sau biểu hiện triệu chứng.

    Histamin được chuyển hoá nhanh hơn và chỉ xuất hiện thoảng qua trong máu. Tuy nhiên histamin hoặc sản phẩm giáng hoá của nó n-methylhistamin có thể được định lượng trong nước tiểu trong một thời gian kéo dài hơn, cần thu gom nước tiểu 24 giờ, lấy càng sớm càng tốt sau khi bị phản vệ. Về thực hành lâm sàng, với bệnh nhân phản vệ với thuốc cản quang, thực tế không được làm các thăm dò trên vì các xét nghiệm này có tăng cũng không thể hiểu hơn về cơ chế sinh lý bệnh gây nên phản vệ, cũng như có thể cho biết liệu khi bệnh nhân tiếp xúc trở lại với thuốc cản quang thì có bị phản vệ nữa hay không.

    Test da: Được thực hiện bởi bác sỹ chuyên khoa dị ứng, lý tưởng là trong khoảng thời gian từ 2-6 tháng sau khi bị phản vệ. Kết quả test da có thể giúp định hướng chọn thuốc cản quang cho lần chụp tiếp theo.

    XỬ TRÍ BAN ĐẦU PHẢN VỆ VỚI THUỐC CẢN QUANG [7]

    Các thao tác cần làm ngay

    1. Ngừng ngay tiêm, truyền thuốc cản quang
    2. Gọi người hỗ trợ
    3. Dùng thuốc adrenalin tiêm bắp
    4. Đặt bệnh nhân nằm ngửa đầu thấp, nếu khó thở hoặc có nôn thì đặt bệnh nhân ở tư thế Fowler gác cao chân
    5. Thở oxy và đặt đường truyền tĩnh mạch


    Phác đồ xử trí cấp cứu phản vệ giành cho người lớn
    Điều trị quan trọng nhất và đầu tiên của phản vệ là adrenalin, không có chống chỉ định tuyệt đối nào của adrenalin trong bệnh cảnh phản vệ.
    Nếu bệnh nhân bị xác định là ngừng tuần hoàn với biểu hiện mất ý thức đột ngột, mất mạch cảnh và ngừng thở. Cần tiến hành cấp phải cấp cứu ngừng tuần hoàn ABC ngay lập tức. Về phần này chúng tôi xin không trình bày ở đây.

    Kiểm soát đường thở: Phải đặt nội khí quản ngay nếu như bệnh nhân có phù thanh môn, nếu chậm trễ có thể đến giai đoạn tắc nghẽn hoàn toàn đường thở, lúc đó đặt nội khí quản sẽ rất khó ngay cả với người thầy thuốc có nhiều kinh nghiệm; lúc đó mở khí quản cấp cứu có thể cần thiết.

    Các biện pháp tiếp theo (làm nhanh chóng và đồng thời):
    - Adrenalin 1 mg/ml: tiêm bắp 0,3-0,5 mg vào mặt trước bên của đùi là tốt nhất; có thể nhắc lại 5-15 phút nếu cần; nếu triệu chứng không cải thiện thì chuẩn bị Adrenalin truyền tĩnh mạch.
    - Đặt bệnh nhân nằm ngửa tựa lưng phía sau nếu được, nâng cao chân
    - Oxy: thở mặt nạ 6-8 lít/ph (hoặc đạt Oxy 100%)
    - Truyền nhanh Natriclorua 0,9%: 1-2 lít truyền nhanh, có thể nhắc lại nếu vẫn còn tụt huyết áp (lưu ý truyền nhiều dịch có thể dịch bị thoát ra ngoài lòng mạch)

    Xem xét các thuốc khác
    - Albuterol: 2,5 – 5 mg khí dung với 3 ml nước muối sinh lý, có thể nhắc lại (nếu co thắt kháng với adrenalin)
    - Kháng Histamin H1: diphenhydramine 25-50 mg tiêm tĩnh mạch (chỉ giúp giải quyết ngứa và máy đay cấp)
    - Kháng Histamin H2: ranitidin 50 mg x 1 ống TM
    - Glucocorticoid: xem xét cho methylprednisolone 125 mg

    Theo dõi liên tục: huyết áp và SpO2 liên tục

    Trường hợp triệu chứng sốc dai dẳng:

    Truyền Adrenalin: Mặc dù đã được tiêm bắp adrenalin, truyền dịch đủ, phải truyền liên tục adrenalin 2-10 mg/phút bằng bơm tiêm điện, thay đổi liều theo huyết áp động mạch, nhịp tim, chức năng tim, và oxy máu.
    Các thuốc khác như vasopressors hoặc glucagon hiện chưa phổ biến ở thị trường Việt Nam

    PHÁC ĐỒ CẤP CỨU PHẢN VỆ CHO TRẺ EM

    Triệu chứng phản vệ thường gặp nhất ở trẻ em là dấu hiệu da niêm mạc (đột ngột xuất hiện mày đay toàn thân, phù mạch, ban, ngứa). Tuy nhiên vẫn có 10 đến 20% trẻ phản vệ không có dấu hiệu da.
    Dấu hiệu nguy hiểm: triệu chứng xuất hiện nhanh chóng, dấu hiệu suy hô hấp (khò khè, rút lõm lồng ngực, rít, khó thở, tăng công hô hấp, ho liên tục, tím tái), dấu hiệu giảm tưới máu tổ chức, loạn nhịp tim, tụt huyết áp, truỵ mạch

    Xử trí cấp cứu

    Thuốc đầu tay và quan trọng nhất trong điều trị phản vệ trẻ em vẫn là adrenalin. Không có chống chỉ định tuyệt đối của adrenalin trong bệnh cảnh phản vệ

    Kiểm soát đường thở: Phải đặt nội khí quản ngay nếu như bệnh nhân có phù thanh môn, nếu chậm trễ có thể đến giai đoạn tắc nghẽn hoàn toàn đường thở, lúc đó đặt nội khí quản sẽ rất khó ngay cả với người thầy thuốc có nhiều kinh nghiệm; lúc đó mở khí quản cấp cứu có thể cần thiết.

    Các biện pháp tiếp theo:
    - Adrenalin 1 mg/ml: tiêm bắp 0,01 mg/kg cân nặng (tối đa 0,5mg) vào mặt trước bên của đùi là tốt nhất; có thể nhắc lại 5-15 phút nếu cần; nếu dấu hiệu tưới máu cho tổ chức nghèo nàn, triệu chứng không đáp ứng thì chuẩn bị Adrenalin truyền tĩnh mạch.
    - Đặt bệnh nhân nằm ngửa tựa lưng phía sau nếu được, nâng cao chân
    - Oxy: thở mặt nạ 6-8 lít/ph (hoặc đạt Oxy 100%)
    - Truyền nhanh Natriclorua 0,9%: 20ml/kg truyền nhanh, đánh giá lại sau truyền nhanh và có thể nhắc lại 20 ml/kg, nếu vẫn còn tụt huyết áp (lưu ý truyền nhiều dịch có thể dịch bị thoát ra ngoài lòng mạch, theo dõi số lượng nước tiểu)
    - Albuterol: nếu co thắt phế quản kháng với adrenalin, 0,15 mg/kg (tối đa 2,5 mg) khí dung với 3 ml nước muối sinh lý, có thể nhắc lại nếu cần
    - Kháng Histamin H1: diphenhydramine 1mg/kg (tối đa 40 mg) tiêm tĩnh mạch (chỉ giúp giải quyết ngứa và máy đay cấp)
    - Kháng Histamin H2: ranitidin 1mg/kg (tối đa 50 mg) TM
    - Glucocorticoid: xem xét cho methylprednisolone 1 mg /kg (tối đa 125 mg) TM

    Theo dõi liên tục: huyết áp, SpO2 liên tục, số lượng nước tiểu

    Trường hợp triệu chứng sốc dai dẳng:

    Truyền Adrenalin: Mặc dù đã được tiêm bắp adrenalin, truyền dịch đủ, phải truyền liên tục adrenalin 0,1-1 mcg/kg/phút bằng bơm tiêm điện, thay đổi liều theo đáp ứng.
    Các thuốc khác như vasopressors hoặc glucagon hiện chưa có ở thị trường

    KẾT LUẬN

    Phản vệ là một biến chứng nặng nề trong thực hành lâm sàng, xuất hiện khi bệnh nhân được tiếp xúc với một dị nguyên, trong đó với thuốc cản quang được xem là dị nguyên hay gặp nhất. Hậu quả để lại có thể đe doạ tính mạng bệnh nhân. Phát hiện sớm phản vệ với các dấu hiệu ngoài da, thay đổi hô hấp và thay đổi về huyết động (huyết áp và tưới máu tổ chức) là cần thiết và có tính chất quyết định trước khi tiến hành cấp cứu phản vệ. Adrenalin được xem là thuốc đầu tay và là thuốc quan trọng nhất trong cấp cứu phản vệ, thuốc không có chống chỉ định tuyệt đối trong hoàn cảnh phản vệ, hơn nữa việc dùng sớm giúp bệnh nhân phản vệ tránh chuyển sang giai đoạn sốc rối loạn chuyển hoá, khó hồi phục. Hộp chống sốc với đầy đủ các thuốc và dụng cụ thiết yếu cần được trang bị cho các khoa chẩn đoán hình ảnh, cũng như nhân viên thực hành tại khoa cũng cần được trang bị và cập nhật kiến thức thường xuyên để chẩn đoán và xử trí kịp thời các trường hợp phản vệ.


    TÀI LIỆU THAM KHẢO
    1. Timothy J.Bedient and Marin H. Kollef (2012), Anaphylactic Shock, The Wasington Manual of Critical Care, p23-26.
    2. Oswalt ML, Kemp SF. Anaphylaxis: office management and prevention. Immunol Allergy Clin North Am 2007; 27:177.
    3. Sampson HA, Muñoz-Furlong A, Campbll RL, et al. Second symposium on the definition and management of anaphylaxis: summary report--Second National Institute of Allergy and Infectious Disease/Food Allergy and Anaphylaxis Network symposium. J Allergy Clin Immunol 2006; 117:391.
    4. Christiansen C. X-ray contrast media--an overview. Toxicology 2005; 209:185.

    5. Brockow K, Christiansen C, Kanny G, et al. Management of hypersensitivity reactions to iodinated contrast media. Allergy 2005; 60:150.
    6. Katayama H, Yamaguchi K, Kozuka T, et al. Adverse reactions to ionic and nonionic contrast media. A report from the Japanese Committee on the Safety of Contrast Media. Radiology 1990; 175:621.
    7. F Estelle R Simons, Carlos A Camargo, Bruce S Bochner, Anaphylaxis: Rapid recognition and treatment. Uptodate last updated: May 14, 2012.
    8. Sandra J Hong, Sachiko T Cochran. Immediate hypersensitivity reactions to radiocontrast media: Clinical manifestations, diagnosis, and treatment. Uptodate last updated: Jun 8, 2012.
    Residents leading innovation in medical care, training and research!
    Khiêm tốn, thật thà và dũng cảm!

  2. The Following 3 Users Say Thank You to VTE For This Useful Post:

    drchinh (06-09-12),drtrungnv (20-05-14),Trân Trân (07-10-13)

  3. #2
    thanhtam's Avatar
    thanhtam is offline Sinh viên Y4
    Giấy phép số
    NT-32
    Cấp phép ngày
    Jul 2012
    Bệnh nhân
    157
    Cám ơn
    22
    Được cám ơn
    190/82
    Kinh nghiệm khám
    25

    Default

    Xin cho hỏi hai câu được kg ạ:
    1/Tai sao mình phải cho kháng Histamin H2 vậy?
    2/Bệnh nhân đang sốc phản vệ, nếu cho corticoid loại methylprednisolone có phải là loại tối ưu kg?

  4. #3
    VTE's Avatar
    VTE
    VTE is offline Sinh viên Y4
    Giấy phép số
    NT-15
    Cấp phép ngày
    Jun 2012
    Bệnh nhân
    106
    Cám ơn
    12
    Được cám ơn
    57/26
    Kinh nghiệm khám
    11

    Default

    Quote Originally Posted by thanhtam View Post
    Xin cho hỏi hai câu được kg ạ:
    1/Tai sao mình phải cho kháng Histamin H2 vậy?
    2/Bệnh nhân đang sốc phản vệ, nếu cho corticoid loại methylprednisolone có phải là loại tối ưu kg?
    Cảm ơn bác về câu hỏi cơ chế rất hay của bác thanhtam
    - Trước hết tôi xin bộc bạch một chút như sau: Kháng histamin là thuốc ức chế cạnh tranh với histamin tại các vị trí receptor H1 và H2 vì có cấu trúc giống với histamin, nên khi gắn vào receptor rồi sẽ làm hạn chế tác dụng của histamin; với receptor H1 thì có mặt ở các tế bào khắp cơ thể, trong khi H2 chủ yếu tập trung ở tế bào niêm mạc dạ dày; hầu hết các thuốc kháng histamin là kháng H1. Về bằng chứng, thì chưa có nhiều nghiên cứu về vai trò của kháng histamin H2; và cũng chỉ một số hướng dẫn đưa kháng histamin H2 vào phần xử trí phản vệ. Cơ chế có lẽ chúng ta cũng hiểu một phần nào đó là tác dụng chéo, nào là giảm tiết dịch dạ dày. Còn tài liệu này là protocol của Mỹ (nên chúng ta cứ áp dụng đã).
    - Thứ hai về glucocorticoid, có hai loại thuốc là hydrocortison và methylprednisolon hay được nhắc đến hơn cả, và hiệu quả của Glucocorticoid cũng chưa được chứng minh rõ ràng trong phản vệ, liều thuốc là ngoại suy từ điều trị HPQ, và corticoid không được xem là điều trị hàng đầu. Vì vậy bác có thể chọn hydrocortisol (dexamethasol tương đương), methylpred...cũng được. Còn đây là phác đồ được trích dẫn từ uptodate của Mỹ, bác chịu khó xem vậy.
    Residents leading innovation in medical care, training and research!
    Khiêm tốn, thật thà và dũng cảm!

  5. #4
    bacsybeo's Avatar
    bacsybeo is offline Sinh viên Y4 Thành viên sáng lập
    Giấy phép số
    NT-33
    Cấp phép ngày
    Jul 2012
    Bệnh nhân
    100
    Cám ơn
    2
    Được cám ơn
    93/41
    Kinh nghiệm khám
    15

    Default

    Anh VTE, không biết tỉ lệ dị ứng thuốc cản quang với các thăm dò chẩn đoán hình ảnh (cụ thể là ở khoa CĐHA, BV ĐH Y) là bao nhiêu %? Theo thống kê, tỉ lệ dị ứng trong các thủ thuật tim mạch là dưới 5% [1]. Ngày nay, thuốc cản quang không ion hoá đã thay thế dạng ion hoá, nhờ đó giảm thiểu nguy cơ dị ứng cũng như các tác dụng phụ của thuốc cản quang.

    Bác thanhtam:
    - Theo em, đã có sốc phản vệ thì xử trí như phác đồ cấp cứu sốc phản vệ
    - Về vai trò của corticoid: Bệnh nhân có tiền sử dị ứng thuốc cản quang cần được dùng corticoid và thuốc chống dị ứng trước thủ thuật. Mặc dù corticoid đã được chứng minh giảm phản ứng dị ứng của thuốc cản quang đường tĩnh mạch, nó không thể ngăn ngừa hoàn toàn phản ứng dị ứng.
    - Thuốc ức chế H2 (như cimetidine) không được chứng minh tắc dụng [1]

    Mong mọi người cùng trao đổi về vấn đề này

    Tài liệu tham khảo:
    Morton J Kern. Cardiac Catheterization Handbook, 5 Edt.

  6. #5
    VTE's Avatar
    VTE
    VTE is offline Sinh viên Y4
    Giấy phép số
    NT-15
    Cấp phép ngày
    Jun 2012
    Bệnh nhân
    106
    Cám ơn
    12
    Được cám ơn
    57/26
    Kinh nghiệm khám
    11

    Default

    Quote Originally Posted by Fagor View Post
    Anh VTE, không biết tỉ lệ dị ứng thuốc cản quang với các thăm dò chẩn đoán hình ảnh (cụ thể là ở khoa CĐHA, BV ĐH Y) là bao nhiêu %? Theo thống kê, tỉ lệ dị ứng trong các thủ thuật tim mạch là dưới 5% [1]. Ngày nay, thuốc cản quang không ion hoá đã thay thế dạng ion hoá, nhờ đó giảm thiểu nguy cơ dị ứng cũng như các tác dụng phụ của thuốc cản quang.

    Bác thanhtam:
    - Theo em, đã có sốc phản vệ thì xử trí như phác đồ cấp cứu sốc phản vệ
    - Về vai trò của corticoid: Bệnh nhân có tiền sử dị ứng thuốc cản quang cần được dùng corticoid và thuốc chống dị ứng trước thủ thuật. Mặc dù corticoid đã được chứng minh giảm phản ứng dị ứng của thuốc cản quang đường tĩnh mạch, nó không thể ngăn ngừa hoàn toàn phản ứng dị ứng.
    - Thuốc ức chế H2 (như cimetidine) không được chứng minh tắc dụng [1]

    Mong mọi người cùng trao đổi về vấn đề này

    Tài liệu tham khảo:
    Morton J Kern. Cardiac Catheterization Handbook, 5 Edt.
    Tôi chưa tham khảo được tỷ lệ phản vệ với thuốc cản quang, nhưng chúng tôi thường xuyên chứng kiến và có vẻ thời gian gần đây đã giảm đáng kể nhờ dùng một số thuốc mới.
    Còn tài liệu trên đây chủ yếu trích từ uptodate, vậy các bác nào có nguồn dẫn khác thì nên đưa để các anh em tham khảo.
    Residents leading innovation in medical care, training and research!
    Khiêm tốn, thật thà và dũng cảm!

  7. The Following User Says Thank You to VTE For This Useful Post:

    thanhtam (07-09-12)

  8. #6
    drhoanghai's Avatar
    drhoanghai is offline Sinh viên Y3 Thành viên sáng lập
    Giấy phép số
    NT-8
    Cấp phép ngày
    Jun 2012
    Thường ở
    Hanoi, Vietnam
    Bệnh nhân
    63
    Cám ơn
    85
    Được cám ơn
    55/28
    Kinh nghiệm khám
    10

    Default

    Năm 2006, hội thảo về định nghĩa và xử trí phản vệ Hoa Kỳ, báo cáo lần thứ hai đã đưa ra tiêu chuẩn chẩn đoán phản vệ [3], chúng tôi xin tóm lại như sau: Ngay sau khi tiếp xúc với dị nguyên (thuốc cản quang) từ vài phút đến vài giờ, xuất hiện ít nhất hai trong số các dấu hiệu sau đây:

    1. Các dấu hiệu da niêm mạc (vd: phát ban toàn thân, ngứa khắp người, sưng nề môi-lưỡi – lưỡi gà)
    2. Dấu hiệu hô hấp bị tổn thương ( vd: khó thở, co thắt phế quản, rút lõm lống ngực, giảm lưu lượng đỉnh, giảm oxy hoá máu)
    3. Tụt huyết áp hoặc có các dấu hiệu của tụt huyết áp (ví dụ: giảm trương lực cơ, ngất, đái ỉa không tự chủ)
    4. Liên tục có biểu hiện triệu chứng dạ dày ruột (vd: đau quặn bụng, nôn)

    Trong đó triệu chứng ở da có thể không có hoặc không nhận biết được ở gần 20% các trường hợp. Nếu không có dấu hiệu da niêm mạc thì ít nhất phải có 1 trong hai dấu hiệu 2 hoặc 3.
    Ở dấu hiệu 3, tụt huyết áp là huyết áp tối đa < 90 mmHg hoặc HA tối đa sụt so với huyết áp cơ bản > 30%; với trẻ em phải theo bảng phân loại chi tiết sau từ 1 tháng – 1 năm: < 70 mmHg; từ 1- 10 tuổi 70 mmHg + 2 x tuổi; từ 11 tuổi trở lên giống người lớn <90 mmHg được gọi là tụt huyết áp.

    Ca lâm sàng 25.10.2012 minh hoạ:
    Nam 52 tuổi vào viện vì đau người và đau bụng, đi ngoài phân lỏng sau dùng tiêm thuốc KS Ceftriaxone và lidocain (tháo khớp hoại tử) trước đó 2 giờ, lúc đến CC: Tỉnh, bồn chồn, đau người, HA: 110/70 mmHg (không rõ HA nền là bao nhiêu?), đặc biệt giãn mạch da và nổi vân tím khắp bụng.
    Dựa vào 4 dấu hiệu tiếp cận nhanh, BN có 2 dấu hiệu: Da và tiêu hoá, mặc dù HA tối đa là 110.
    và "Adrenalin không có chóng chỉ định trong trường hợp nghi ngờ phản vệ".
    Adrenalin 1/3 mg tiêm bắp đùi nhắc lại 3 lần, triệu chứng vẫn tồn tại; chúng tôi truyền adrenalin 0,3 mcg/kg/ph; sau 30 phút HA lên 130/80 mmHg.
    Thuốc khác: Hydrocortisol 100 mg TM; Dimedrol 10mg TB; Natriclorua 0,9% x 1000 ml.
    Khi HA lên 130/80mmHg, các triệu chứng hết hẳn: Hết bồn chồn, hết vật vã, hết vân tím, hết đau bụng...
    Giảm Adrenalin và tiếp tục theo dõi 24h.
    Bài học: Không đợi HA tụt (vì lẽ khó mà biết HA nền của BN VN), Adrenalin là quan trọng và an toàn.
    "Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui"


Thread Information

Users Browsing this Thread

Hiện có 1 bác đang thực tập trong bệnh phòng này. (0 học viên và 1 dự thính)

Similar Threads

  1. Bệnh nhân: 0
    Last Post: 17-02-13, 19:40
  2. [Nghiên cứu] Miễn dịch huỳnh quang trong chẩn đoán các bệnh lý cầu thận
    By thanhtam in forum THẬN-TIẾT NIỆU
    Bệnh nhân: 0
    Last Post: 15-07-12, 08:10

Bookmarks

Quyền viết bài

  • Bác không được phép tạo bài mới
  • Bác không được phép trả lời bài
  • Bác không được đính kèm file vào bài viết
  • Bác không được sửa lại bài mình viết
  •