Results 1 to 3 of 3

Thread: Biểu hiện lâm sàng của thoái vị đĩa đệm cột sống cổ và hình ảnh phim chụp

  1. #1
    nguyenvu's Avatar
    nguyenvu is offline Sinh viên Y1
    Giấy phép số
    NT-534
    Cấp phép ngày
    Sep 2012
    Bệnh nhân
    14
    Cám ơn
    0
    Được cám ơn
    2/2
    Kinh nghiệm khám
    6

    Default Biểu hiện lâm sàng của thoái vị đĩa đệm cột sống cổ và hình ảnh phim chụp

    Tuỳ thuộc vào vị trí thoát vị, mức độ thoát vị và thể thoát vị mà có những biểu hiện lâm sàng khác nhau, tuy nhiên thông thường bệnh biểu hiện với hội chứng chèn ép rễ, hội chứng chèn ép tuỷ hoặc phối hợp cả hai hội chứng.


    Hội chứng cột sống

    Đau cột sống cổ: là biểu hiện đầu tiên và thường gặp của thoát vị đĩa đệm, đau có tính chất cơ học, tăng lên khi lao động và giảm khi nghỉ ngơi

    Co cứng các cơ cạnh sống cổ: đau căng tức làm cho bệnh nhân không dám vận động cổ do đau

    Hạn chế vận động cột sống cổ: bệnh nhân thường không cúi ưỡn được và không quay được cổ

    Điểm đau cạnh sống cổ: thường đau lan toả vùng cổ, ít khi có điểm đau cố định rõ ràng

    Hội chứng chèn ép rễ

    Biểu hiện đau có tính chất cơ học, dọc theo đường đi của rễ thần kinh bị chèn ép chi phối. Điển hình là đau vùng cổ gáy lan xuống vùng liên bả vai, xuống vai, cánh tay, cẳng tay tới ngón tay. Biểu hiện đau với các đặc điểm:

    Khởi đầu: cấp tính, một số có liên quan tới chấn thương hay vận động quá mức

    Tiến triển: không đồng đều với các cường độ khác nhau

    Biểu hiện đau: đau sâu trong cơ, khó xác định vị trí cụ thể, thường kèm dị cảm

    Tăng khi vận động hoặc căng giãn, giảm khi nghỉ ngơi hay khi cố định cổ

    Thường kèm theo các biểu hiện: yếu cơ, giảm phản xạ gân xương, dị cảm

    Hiệu quả điều trị: đáp ứng tốt với điều trị nội khoa

    Biểu hiện kích thích rễ

    Nghiệm pháp Spurling (dương tính): ấn đầu bệnh nhân xuống trong tư thế ngửa cổ và nghiêng đầu về phía đau thì tạo ra đau từ cổ lan xuống vai, cánh cẳng tay và ngón tay. Đây là dấu hiệu quan trọng xác định đau kiểu rễ trên lâm sàng
    Dấu hiệu bấm chuông: ấn vào điểm cạnh sống tương ứng lỗ gian đốt sống sẽ xuất hiện đau dọc từ điểm bấm xuống vai tay theo sự phân bố rễ thần kinh

    Biểu hiện tổn thương rễ:

    Rối loạn cảm giác: giảm hoặc mất cảm giác kiểu rễ hoặc dị cảm (kiến bò, tê bì, nóng rát…) ở da theo khu vực rễ thần kinh chi phối

    Rối loạn vận động: yếu một số cơ chi trên (hiếm khi bị liệt hoàn toàn) và thưởng hay bị hạn chế vận động do đau

    Hội chức chèn ép tủy
    - Rối loạn vận động: là triệu chứng xuất hiện sớm và nổi bật nhất của hội chứng tủy. Các biểu hiện chèn ép tủy thường diễn ra lâu dài vài tháng đến vài năm, nhưng cũng có thể chỉ trong vài tuần và thường là bệnh cảnh rầm rộ với tình trạng tứ chi, khi đó cần phải mổ sớm


    - Rối loạn cảm giác: Tê bì ở đầu gối, bắp chân hay gót chân có thể xảy ra. Hay gặp nhất là tê bì ở bàn tay, chủ yếu ở đầu ngón tay hơn là bàn tay, có thể trở lên nghiêm trọng làm cản trở vận động của các ngón tay

    - Rối loạn phản xạ: Dấu hiệu lâm sàng có thể gây ra bởi sự tổn thương chất xám hay chất trắng của tủy sống. Giảm phản xạ gân xương, yếu cơ và rối loạn cảm giác ở chi trên là triệu chứng của tổn thương chất xám. Tăng phản xạ gối và cổ chân, phản xạ da bìu âm tính, Babinski dương tính và rối loạn cảm giác ở chi dưới hay thân mình là dấu hiệu tổn thương chất trắng tủy sống. Tăng phản xạ gân cơ bao gồm dấu hiệu Hoffmann dương tính cũng có thể được tìm thấy ở chi trên.


    - Rối loạn cơ tròn: cơ tròn bàng quang dễ bị tổn thương nhất (giảm hoặc mất hoàn toàn tính co thắt)

    - Các dấu hiệu chèn ép tủy khác:

    Dấu hiệu L’hermitte: có cảm giác như điện giất đột ngột lan từ cột sống cổ xuống lưng khi ngửa cổ. Dấu hiệu này trong thoát vị đĩa đệm chỉ gặp ở nhóm có hội chứng tủy cổ, nó cho thấy giai đoạn sớm của bệnh và nhiều khả năng hồi phục sau phẫu thuật. Ngoài ra dấu hiệu này còn gặp ở u tủy cổ, xơ cứng rải rác, hẹp ống sống cổ.

    - Thể lâm sàng khác: Hội chứng rễ - tủy gặp trong thoát vị đĩa đệm cạnh trung tâm, biểu hiện cả triệu chứng rễ và các triệu chứng tủy nhưng hội chứng tủy thường rõ hơn triệu chứng rễ. Rối loạn vận động, phản xạ rõ hơn rối loạn cảm giác. Hội chứng giao cảm cổ sau thường là triệu chứng của thoái hóa với biểu hiện chèn ép bó mạch thần kinh đốt sống: chóng mặt, mất thăng bằng, mở mắt từng cơn, đau phần sau hốc mắt, cơn hạ huyết áp, vã mồ hôi…

    Hình ảnh trên các phim chụp

    Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh chủ yếu là chụp Xquang quy ước, chụp ống tủy cổ cản quang, chụp cắt lớp vi tính, chụp cắt lớp ống tủy cản quang và chụp cộng hưởng từ.

    Xquang thường quy

    Các tư thế chụp bao gồm phim thẳng nghiêng, cúi ưỡn cho phép đánh giác được trục cột sống (đường cong sinh lý), so sánh được kích thước và vị trí của các đốt sống, khoang gian đốt và đĩa đệm.

    Chụp chếch ¾ để đánh giá kích thước lỗ tiếp hợp và các khớp đốt sống phía sau.

    Chụp tủy cản quang

    Ngày nay ít dùng do đã có các phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại hơn như chụp cắt lớp vi tính và chụp cộng hưởng từ.

    Chụp cắt lớp vi tính

    Chụp cắt lớp vi tính cho thấy các hình thái khác nhau của thoát vị đĩa đẹm, có thể thoát vị trung tâm, thoát vị cạnh trung tâm hay thoát vị bên với sự xâm lấn vào lỗ tiếp hợp. Hình ảnh đĩa đệm thoát vị là hình giảm tỷ trọng tại lát cắt ở khe liên đốt. Phương phát này còn cho phép thấy dược hình ảnh tĩnh mạch, hình ảnh gai xương hay thoái hóa khớp mỏm móc (khớp Luschka)

    Chụp cắt lớp vi tính phối hợp tiêm thuốc cản quang ống tủy (CTM) được Di Chiro và Chelliger đề xuất năm 1976. Phương pháp này được chỉ định khi không thể chụp được cộng hưởng từ hoặc khi cần biết ký hơn về xương.

    Chụp cộng hưởng từ

    + Ưu điểm:
    - An toàn, thủ thuật không xâm hại.
    - Không gây nhiễm xạ cho bệnh nhân và thầy thuốc.
    - Cho hình ảnh không gian 3 chiều với nhiều lớp cắt ở nhiều bình diện khác nhau.
    - Độ tương phản cao của các tổ chức phần mềm.
    - Đánh giá khá toàn diện: tủy sống, dịch não tủy, dây chằng vàng, mạch máu, tổ chức mỡ, xương sống và đĩa đệm.


    + Hình ảnh TVĐĐ trên phim cộng hưởng từ:

    - Đĩa đệm là một tổ chức có ranh giới rõ rệt.

    Màu đen trên hình ảnh T1W là tổ chức giảm tín hiệu.

    Màu trắng trên hình ảnh T2W là tổ chức tăng tín hiệu.

    - Khối TVĐĐ đồng tín hiệu với mô đĩa đệm đẩy nhô ra sau đè vào ống tủy không ngấm thuốc đối quang từ.

    - Các hình ảnh Sagittal (cắt dọc trước sau) cho biết đầy đủ kỹ về xương cột sống, độ cong đốt sống cổ, vị trí TVĐĐ, số tầng TVĐĐ. Mức độ đè ép đĩa đệm thoát vị vào tủy, sự phù tủy thế nào?

    - Hình ảnh cắt ngang (axial) cho thấy rõ TVĐĐ là loại TVĐĐ trung tâm, cạnh trung tâm, thoát vị lỗ ghép thậm chí cho biết có rách dây chằng dọc sau do đĩa đệm đè ép hay không.

    Với 2 hình ảnh cắt dọc và một hình ảnh cắt ngang cơ bản người ta đo được các kích thước của ống sống và tủy sống. Người ta đánh giá tình trạng có hẹp ống sống cổ không ? Đây là một loại hội chứng bệnh lý khá phổ biến ở người cao tuổi.

    Theo nhiều tác giả, các bệnh nhân có đường kính ống sống trước sau £ 12 mm từ CIV - CVII coi như hẹp ống sống. Đường kính rộng bình thường của CIV - CVII là 13 - 14 mm, CI³ 21 mm, CII ³ 20 mm, CIII ³ 17 mm. Người ta còn thấy nếu đường kính tủy sống hẹp £ 10 mm thì biểu hiện lâm sàng TVĐĐ cổ rõ ràng hơn khi đường kính tủy sống > 13 mm.

    + Nhược điểm MRI:

    - Đắt tiền (nhiều người dân không thể làm được).

    - Bị nhiễu từ (artifact) khi trong cơ thể bệnh nhân có mảnh kim khí hoặc đặt máy tạo nhịp.

    - Có một số bệnh nhân quá sợ hãi (trẻ em, phụ nữ...) không làm được.

    Trong một số trường hợp có TVĐĐ cột sống cổ trên phim MRI nhưng không có biểu hiện lâm sàng. Do vậy luôn luôn khám xét lâm sàng thật kỹ trước khi quyết định phương pháp điều trị nào? Nhất là chỉ định phẫu thuật?


    ThS. BS. Nguyễn Vũ
    Bệnh viện Đại học Y Hà Nội

  2. #2
    dr.Pei's Avatar
    dr.Pei is offline Sinh viên Y1
    Giấy phép số
    NT-6652
    Cấp phép ngày
    Oct 2013
    Bệnh nhân
    4
    Cám ơn
    0
    Được cám ơn
    0/0
    Kinh nghiệm khám
    0

    Default

    Bác cho hỏi: Nhiều khi BN trên phim MRI không có hình ảnh chèn ép thần kinh nhiều nhưng lại có biểu hiện lâm sàng rất rõ ràng của đau do chèn ép rễ, điều trị nội khoa không hiệu quả. Vậy hướng điều trị tiếp theo nên làm gì ạ?

  3. #3
    nguyenvu's Avatar
    nguyenvu is offline Sinh viên Y1
    Giấy phép số
    NT-534
    Cấp phép ngày
    Sep 2012
    Bệnh nhân
    14
    Cám ơn
    0
    Được cám ơn
    2/2
    Kinh nghiệm khám
    6

    Default

    Bạn cần khảo sát kỹ trên IRM xem có chèn ép trong lỗ liên hợp không hoặc trong một số trường hợp là do chèn ép do tư thế mà cần kiểm tra trên phim IRM động để đánh giá. Ngoài ra cần xác định các nguyên nhân khác gây chèn ép dây thần kinh ngoài lỗ liên hợp...

Thread Information

Users Browsing this Thread

Hiện có 1 bác đang thực tập trong bệnh phòng này. (0 học viên và 1 dự thính)

Similar Threads

  1. [Giúp đỡ] Bệnh thoái hóa đốt sống cổ có biểu hiện như thế nào?
    By datnhang in forum Y TẾ CÔNG CỘNG
    Bệnh nhân: 0
    Last Post: 28-07-16, 15:51
  2. Bệnh nhân: 1
    Last Post: 10-03-16, 10:29
  3. [Bài dịch] Biểu hiện lâm sàng của bệnh ung thư tụy
    By quangcanhqthl in forum UNG THƯ
    Bệnh nhân: 2
    Last Post: 28-08-15, 09:45
  4. [Bài dịch] Bệnh virus Ebola ở Tây Phi – Biểu hiện lâm sàng và xử trí
    By drthai in forum TRUYỀN NHIỄM
    Bệnh nhân: 0
    Last Post: 09-11-14, 13:59
  5. [Kinh nghiệm] Biểu hiện lâm sàng của nhiễm nấm do tiêm Methylprednisolone
    By drthai in forum TRUYỀN NHIỄM
    Bệnh nhân: 1
    Last Post: 24-10-13, 18:48

Bookmarks

Quyền viết bài

  • Bác không được phép tạo bài mới
  • Bác không được phép trả lời bài
  • Bác không được đính kèm file vào bài viết
  • Bác không được sửa lại bài mình viết
  •