Results 1 to 2 of 2

Thread: Điều trị tăng sản lành tính tuyến tiền liệt

  1. #1
    thanhtam's Avatar
    thanhtam is offline Sinh viên Y4
    Giấy phép số
    NT-32
    Cấp phép ngày
    Jul 2012
    Bệnh nhân
    158
    Cám ơn
    22
    Được cám ơn
    138/73
    Kinh nghiệm khám
    16

    Default Điều trị tăng sản lành tính tuyến tiền liệt

    ĐIỀU TRỊ TĂNG SẢN LÀNH TÍNH TUYẾN TIỀN LIỆT
    PGS. TS. Nguyễn Tuấn Vinh, Khoa Niệu, BV Bình Dân, TPHCM
    ThS. BS Trần Thượng Phong, BV Thủ Đức, TPHCM

    Các vấn đề liên quan

    Tăng sản lành tính tuyến tiền liệt là một bệnh lý thường gặp ở những người nam trên 60 tuổi. Cấu trúc tiền liệt tuyến gồm mô tuyến, mô cơ và cả mô sợi; với những cá thể khác nhau thì các thành phần này có tỉ lệ khác nhau dù đều gây triệu chứng bế tắc đường tiểu dưới như nhau, không thể phân biệt được trên lâm sàng. Do có thành phần các loại mô khác nhau nên có nhiều phương pháp điều trị khác nhau và đáp ứng của từng bệnh nhân cũng khác nhau với từng loại thuốc điều trị và do đó cũng nảy sinh nhiều vấn đề cần lưu ý do tác dụng của thuốc. Ngoài ra cũng cần lưu ý đến ung thư tuyến tiền liệt một bệnh lý cũng thường gặp ở người nam lớn tuổi với tần suất cao thứ nhất trong ung thư đường niệu dục ở nam giới; bản thân ung thư tuyến tiền liệt cũng có triệu chứng lâm sàng giống tăng sản lành tính tuyến tiền liệt hay trên một bệnh nhân có thể có cả hai bệnh lý phát triển song song nên khi điều trị tăng sản lành tính tuyến tiền liệt phải luôn lưu ý đến ung thư kèm theo.

    Tăng sản lành tính tuyến tiền liệt có thể gây ra hai nhóm triệu chứng chính là triệu chứng bế tắc và triệu chứng kích thích.Trong bệnh lý bướu lành tuyến tiền liệt bệnh nhân có thể chỉ có triệu chứng bế tắc đơn thuần hay triệu chứng kích thích hay kết hợp cả hai nhóm triệu chứng và cần lưu ý là mức độ trầm trọng của các triệu chứng không phải luôn tỉ lệ với kích thước của tuyến tiền liệt.

    Điều trị nội khoa

    Điều trị bằng chất ức chế 5 alpha reductase: Finasteride có tác dụng trên các tế bào tuyến của tuyến tiền liệt, ngăn cản sự chuyển hóa của dihydrotestosterone; cho đến hiện nay với nhiều công trình nghiên cứu cho thấy chỉ có nhóm này là có thể làm nhỏ kích thước tuyến tiền liệt đến 20%. Ngoài ra finasteride còn có khả năng điều trị tiểu máu do bướu tuyến tiền liệt và làm giảm trị số PSA do đó khi điều trị với thuốc này cần lưu ý có thể làm giảm khả năng tình dục, làm nữ hóa tuyến vú, che lấp các triệu chứng của ung thư tuyến tiền liệt tiềm ẩn, tuy nhiên có một số nghiên cứu nhận thấy sự giảm PSA đều cho cả PSA toàn phần và PSA tự do nên khi điều trị với Finasteride nên theo dõi tỉ lệ PSA tự do với PSA toàn phần.

    Dutasteride (Avodart): Một hoạt chất cùng họ với Finasteride; vì người ta nhận thấy dù tỏ ra có hiệu quả trong điều trị bướu lành tiền liệt tuyến nhưng DHT chỉ bị ức chế khoảng 70% trong huyết tương do Finasteride chỉ ức chế hoạt động của 5 alpha reductase type 1 nên nếu sử dụng Dutasteride có khả năng ức chế cả type 1 và 2 thì 90% lượng DHT sẽ bị ức chế. Các nghiên cứu cho thấy Dutasteride có khả năng làm nhỏ đến 26% khối lượng bướu tuyến tiền liệt. Khi dùng Dutasteride thì cần lưu ý các tác dụng phụ như Finasteride.

    Thuốc ức chế thần kinh giao cảm alpha: do trong cấu trúc của tuyến tiền liệt có các sợi cơ trơn nên người ta có thể sử dụng các thuốc ức chế giao cảm alpha để ức chế sự co thắt của các cơ trơn vùng cổ bàng quang và trong tuyến tiền liệt. Các loại thuốc này có lợi điểm là có tác dụng nhanh trong vòng 48 giờ. Các thuốc ức chế giao cảm không chọn lọc lúc đầu được sử dụng nhưng sau đó do có nhiều phản ứng phụ nên không được sử dụng nữa. Ngày nay tuy các thuốc ức chế chọn lọc ra đời nhưng cũng còn nhiều tác dụng không mong muốn cần lưu ý như tụt huyết áp tư thế, chóng mặt, nhức đầu, khô miệng, xuất tinh ngược dòng; các tác dụng ngoại ý này đôi khi nặng nề đến mức làm bệnh nhân phải chấm dứt điều trị. Do cấu trúc tuyến tiền liệt khác nhau với từng cá thể nên hiệu quả điều trị cũng khác nhau, vì vậy nếu điều trị trong 8 tuần nhưng không hiệu quả thì đa số tác giả khuyên nên đổi phương thức điều trị khác.

    Các thảo dược: Ở châu Âu các thảo dược khá thịnh hành trong điều trị bướu tuyến tiền liệt, điển hình là Pygeum Africanum và Serenoa Repens, còn ở Việt Nam cũng sử dụng Trinh nữ hoàng cung. Tuy các nghiên cứu cho thấy các thuốc này cũng có hiệu quả cải thiện chất lượng cuộc sống nhưng thành phần chủ yếu là chất gì cũng khó xác định. Cơ chế tác dụng cũng không rõ ràng tuy là có nghiên cứu cho là tác dụng vào nguyên bào sợi như trong trường hợp Pygeum Africanum, Trinh nữ hoàng cung hay có tác dụng trên mô tuyến như trong Serenoa Repens. Các thảo dược này ít ghi nhận tác dụng phụ và các tương tác với các thuốc khác. Khi dùng thuốc triệu chứng có thể cải thiện nhưng cần thời gian tương đối dài hơn các thuốc ức chế giao cảm alpha.

    Điều trị ngoại khoa

    Hiện nay về điều trị ngoại khoa bướu lành tuyến tiền liệt có rất nhiều phương pháp, điều đó cho thấy không có phương pháp nào là tuyệt hảo có thể ứng dụng cho tất cả bệnh nhân, mỗi phương pháp đều có những hạn chế nhất định và khi áp dụng cần phải lưu ý một số vấn đề; trong phạm vi bài này chúng tôi chỉ đề cập đến các phương pháp hiện áp dụng tại Việt Nam.

    Mổ hở bóc bướu: Đây là phương pháp hữu hiệu trong điều trị các bướu lành tuyến tiền liệt lớn, rất thịnh hành tại Việt Nam trong khoảng thập niên trước. Mổ hở bóc bướu là một cuộc mổ tương đối lớn đối với bệnh nhân cao tuổi, thường có nhiều bệnh phối hợp, phẫu trường sâu nên cầm máu khó vì thế khi quyết định phẫu thuật cần phải khảo sát tình trạng sức khỏe bệnh nhân về hô hấp, tim mạch, chức năng đông máu, … Hiện nay phương pháp này rất ít được dùng vì tính xâm hại của nó.

    Cắt đốt nội soi là phương pháp được sử dụng rộng rãi hiện nay không chỉ ở Việt Nam mà còn trên thế giới vì tính hiệu quả cao và ít xâm hại hơn mổ hở bóc bướu nhiều. Tuy nhiên khi áp dụng phương pháp này cần lưu ý có thể có chảy máu lúc mổ và chảy máu thứ phát nhiều ngày sau khi xuất viện, có thể có ngộ độc nước, hẹp niệu đạo, … và cần lưu ý là có tỉ lệ tử vong nhưng thường rất thấp.

    Điều trị bóc hơi bướu với Laser KTP: với phương pháp này bệnh nhân ít bị chảy máu hơn, có thể rút thông tiểu sau 24 giờ nhưng khi thực hiện thủ thuật vẫn phải cho ngủ hay tê tủy sống nên vẫn có tính xâm hại đáng kể. Với phương pháp này thường chỉ áp dụng với các bướu có khối lượng vừa hay nhỏ, với các bướu quá to thường không bóc hơi hết bướu mà chỉ tạo một đường hầm và bệnh nhân có cải thiện triệu chứng tiểu khá rõ rệt nhưng trong trường hợp đó có thể bệnh nhân bị tiểu khó lại sau vài năm. Phương pháp điều trị này không thể lấy mẫu mô để thử giải phẫu bệnh nên cần truy tầm ung thư tuyến tiền liệt trước khi điều trị. Ngoài ra có thể có chảy máu thứ phát sau thủ thuật và vẫn có thể có nguy cơ hẹp niệu đạo.

    Điều trị xâm hại tối thiểu

    Mở bàng quang ra da: chỉ áp dụng khi tổng trạng bệnh nhân quá yếu, đây là một phẫu thuật nhẹ, tiến hành với tê tại chỗ là đủ, có thể mở bàng quang ra da bằng trocar và tiến hành tại giường bệnh nhưng cần lưu ý là chất lượng cuộc sống kém, vẫn có trường hợp chảy máu khi bệnh nhân dùng thuốc chống đông. Cần thay thông thường xuyên mỗi 2 tuần.

    TUNA (Đốt tuyến tiền liệt bằng sóng cao tần): phương pháp khá hữu hiệu có thể áp dụng với vô cảm tại chỗ nhưng có khuyết điểm là hiệu quả không cao, nhất là khi bệnh nhân bị bế tắc đường tiểu dưới nặng, bướu quá to. Cần lưu ý là triệu chứng bệnh có thể tái phát sau 2-3 năm, phương pháp này không lấy mẫu mô thử giải phẫu bệnh được.

    Tiêm độc tố botulinum vào tuyến tiền liệt: đây là một phương pháp nhẹ nhàng, đơn giản, thậm chí còn ít xâm hại hơn mở bàng quang ra da nhưng cũng như TUNA hiệu quả không cao, thời gian tái phát càng ngắn hơn nên mỗi 9-12 tháng phải làm lại và chi phí cao.

    Kết luận: bướu lành tuyến tiền liệt là một bệnh lý phổ biến ở những người nam lớn tuổi. Hiện tại có nhiều phương pháp điều trị nhưng chưa có phương pháp nào là tuyệt hảo, trong khi chờ đợi một phương pháp lý tưởng nhất trong tương lai thì trong giai đoạn hiện nay cần cân nhắc kỹ trước khi chọn phương pháp điều trị và khi tiến hành điều trị theo phương pháp nào cũng nên lưu ý đề phòng các tai biến, biến chứng có thể xảy ra.


  2. #2
    Vietnam's Avatar
    Vietnam is offline Sinh viên Y2
    Giấy phép số
    NT-2480
    Cấp phép ngày
    May 2013
    Bệnh nhân
    33
    Cám ơn
    0
    Được cám ơn
    15/13
    Kinh nghiệm khám
    3

    Default

    Điều trị bệnh lý tuyến tiền liệt ( quá sản, ung thư) hiện nay được cân nhắc chỉ định qua thang điểm IPSS, QoL, PSA và Sinh thiết tuyến tiền liệt, và được chia thành 3 nhóm chính:
    1. Điều trị nội - thay đổi lối sống: Có dịp mình sẽ tư vẫn cho các bạn về phối hợp giữa bài tập cơ thắt và cơ hô hấp.
    2. Điều trị ngoại khoa:
    A. Can thiệp ngoại khoa cổ điển:
    B. Can thiệp ngoại nội soi kinh điển: NS đường bụng, cắt đốt nội soi ngược dòng bằng dao điện
    c. Phẫu thuật nội soi tiên tiến: Robot, Laser.
    3. Can thiệp ít xâm lấn: HIFU, Nito lạnh
    Lựa chọn phương pháp điều trị bệnh lý tuyến tiền liệt là cả một nghệ thuật vì vùng can thiệp có 2 chức năng: bài xuất nước tiểu, quan hệ tình dục...

Thread Information

Users Browsing this Thread

Hiện có 1 bác đang thực tập trong bệnh phòng này. (0 học viên và 1 dự thính)

Quyền viết bài

  • Bác không được phép tạo bài mới
  • Bác không được phép trả lời bài
  • Bác không được đính kèm file vào bài viết
  • Bác không được sửa lại bài mình viết
  •