• Xoắn tinh hoàn ở trẻ em

      07-06-14, 22:30
      Xoắn tinh hoàn ở trẻ em
      Xoắn tinh hoàn đã được Delasiauve mô tả lần đầu tiên năm 1840. Đây là một cấp cứu ngoại khoa cần được chẩn đoán và điều trị sớm để tránh những biến chứng đáng tiếc như hoại tử tinh hoàn hoặc teo tinh hoàn với tỷ lệ 68%

      Bệnh lý này có thể xảy ra ở mội lứa tuổi nhưng thường xảy ra ở trẻ sơ sinh với tỷ lệ khoảng 12 - 17% và ở trẻ từ 10 - 14 tuổi.


      Hình 1. Hình ảnh xoắn tinh hoàn

      PHÂN LOẠI: chia ba loại

      - Xoắn cả bó mạch thừng tinh gây hoại tử tinh hoàn và mào tinh. Loại xoắn này gặp là chủ yếu.

      - Xoắn tinh hoàn đơn thuần : Khi có sự bất thường về cố định mào tinh - tinh hoàn và có một mạc treo giữa mào tinh với tinh hoàn, tinh hoàn có thể bị xoắn quanh mạc treo. Loại xoắn này ít gặp hơn.

      - Xoắn phần phụ của mào tinh - tinh hoàn : cũng ít gặp và triệu chứng lâm sàng không nặng nề như hai loại trên.



      Hình 2. Xoắn tinh hoàn
      1.Tinh hoàn bình thường, 2.Xoắn toàn bộ tinh hoàn và mào tinh,
      3. Xoắn tinh hoàn, 4. Xoắn mào tinh hoàn.

      THƯƠNG TỔN GIẢI PHẪU BỆNH LÝ

      Khi tinh hoàn bị xoắn trên 3600 thì gây hoại tử tinh hoàn sau 2 giờ bị xoắn trên thực nghiệm và trong khoảng thời gian từ 4 - 6 giờ ở người .

      Yếu tố thuận lợi gây xoắn tinh hoàn

      Xoắn tinh hoàn thường xảy ra khi tinh hoàn chưa cố định ở túi bìu và di chuyển bất thường đặc biệt khi tinh hoàn nằm trong ống phúc tinh mạc. Xoắn tinh hoàn có thể xảy ra và tự tháo nhiều lần

      Một vấn đề nữa cần được nêu : Thoát vị bẹn cùng bên có liên quan và ảnh hưởng như thế nào với tinh hoàn?

      Đã có công trình chứng minh thoát vị bẹn có thể gây chèn ép vào bó mạch thừng tinh, gây thiếu máu nuôi dưỡng, gây hoại tử tinh hoàn và gây teo tinh hoàn. Cũng có thể khối thoát vị khi di chuyển xuống bìu và lên lại ổ bụng kéo theo sự di chuyển của tinh hoàn trong ống bẹn và tạo ra nguy cơ xoắn tinh hoàn.

      Teo nhỏ tinh hoàn

      Có thể xảy ra sau mổ tháo xoắn hoặc sau nhiều lần bị xoắn và tự tháo xoắn. Khi tinh hoàn bên xoắn bị teo thì tinh hoàn bên đối diện cũng có nguy cơ bị teo sau này.

      TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

      - Đau đột ngột dữ dội vùng bẹn, bìu. Đau khu trú hay lan dọc theo ống bẹn lên hố chậu cùng bên. Đau làm trẻ có xu hướng gấp đùi lại và ít cử động. Trẻ lớn thường tự xác định được vị trí đau. Với trẻ sơ sinh và bú mẹ thì có biểu hiện quấy khóc nhiều.

      - Bìu và ống bẹn sưng to, nề, đau. Nếu thời gian bị bệnh lâu thì da có thể có màu đỏ.

      - Tinh hoàn bị kéo lên cao phía lỗ bẹn nông, nắn vào tinh hoàn bệnh nhân đau và đau khi nắn dọc theo ống bẹn. Đây là một triệu chứng quan trọng để chẩn đoán.

      - Sốt có thể xảy ra sau khi tinh hoàn bị xoắn vài giờ

      - Nôn

      - Tiền sử và bệnh khác phối hợp : cần phải khám và khai thác kỹ như : tình trạng mơ hồ giới tính, có thoát vị bẹn cùng bên, có tinh hoàn chưa xuống bìu ở cùng bên, đã có những đợt đau ở vùng ống bẹn và vùng bìu nhưng tự khỏi

      CẬN LÂM SÀNG

      Ngoài những xét nghiệm cơ bản. Để chẩn đoán có các khám khác như

      - Siêu âm Doppler màu

      - Đồng vị phóng xạ

      CHẨN ĐOÁN

      Chẩn đoán xoắn tinh hoàn

      Làm thế nào để có chẩn đoán xoắn tinh hoàn đúng và sớm?

      Để chẩn đoán xoắn tinh hoàn, có thể dùng siêu âm Doppler màu hoặc thăm dò đồng vị phóng xạ . Trong điều kiện hiện tại ở Việt Nam, chúng tôi thấy chẩn đoán vẫn phải dựa chủ yếu vào lâm sàng với các triệu chứng nêu trên.

      Chẩn đoán phân biệt

      - Thoát vị bẹn nghẹt: Thường vẫn nắn thấy tinh hoàn ở ngoài khối thoát vị và nắn không đau.

      - Viêm mào tinh hoặc viêm tinh hoàn - mào tinh : Thường ít biểu hiện cấp tính, thường có dịch rỉ ra ở niệu đạo và hay gặp ở bệnh nhân bị hẹp niệu đạo sau hoặc trước do các nguyên nhân khác nhau.

      - Viêm nhiễm cấp tính, áp xe ở da, tổ chức dưới da ở vùng ống bẹn, bìu: Da viêm tấy đỏ, sốt cao, vẫn nắn thấy tinh hoàn không đau, chọc dò hút ra mủ.

      ĐIỀU TRỊ

      Chỉ định

      Mổ khi có chẩn đoán hoặc nghi ngờ xoắn tinh hoàn.

      Trong mọi trường hợp, khi có biểu hiện bìu to đau cấp tính nếu không chẩn đoán thoát vị bẹn nghẹt thì phải nghĩ tới xoắn tinh hoàn và có chỉ định mổ cấp cứu. Không nên tiền mê để đẩy khối này vào ổ bụng mà nên mổ để đánh giá và xử lý thương tổn kịp thời.

      Cách mổ

      - Gây mê nội khí quản hoặc gây tê khe cùng kết hợp mê hít bằng Sevoflurane.

      - Đường mổ: Thường là đường ngang ở nếp lằn bụng-mu cùng bên

      - Đánh giá thể loại xoắn và thương tổn để quyết định:
      + Tháo xoắn và cố định tinh hoàn: Khi tinh hoàn sau tháo xoắn có màu sắc trở lại bình thường.
      + Cắt : khi tinh hoàn có dấu hiệu hoại tử

      -Thăm dò bên đối diện : có thể tiến hành và cố định tinh hoàn.

      THEO DÕI SAU MỔ

      Kiểm tra sự phát triển của tinh hoàn được tháo xoắn và cả tinh hoàn đối bên.

      Tài liệu tham khảo

      1. Besson.R., Sfeir.R., Sarakos.C., Bonnevalle. M (1996): La nécrose testiculaire. Complication de la hernie inguinale étranglée du garVon. Résumé des communications, 53 ème congrès de chirurgie pédiatrique.C.N.I.T. Paris la defense.
      2. Bettex M, Kuffer F. Sharli (1978): Tumefaction aigué du testicule et du scrotum. In : Bettex M., Kuffer F., Scharli A. Précis de chirurgie infantile, pp 281-284. Masson, Bern
      3. George Tryfonas, Assimina Violaki, George Tsikopoulos et al (1994) :
      Late postoperative results in treated for testicular torsion during childhood. Journal of pediatric surgery, 29: 553 - 556.
      4. John M. Hutson (1998): Torsion of the testis. In: James A. O’Neill, Jr., Marc I. Rowe., Jay L. Grosfeld., Eric W. Fonkalsrud., Arnold G.Coran. Pediatric Surgery, Volume 2, 5 th Edition, pp 1093 – 1101. Mosby, St. Louis.
      5. Mollard. P. (1984): Malformation diverse du cordon spermatique et du testicule. In : Bettex M., Kuffer F., Scharli A. Précis de chirurgie infantile, pp 345 -347. Masson, Bern 6. Salam Yezbeck and Heidi B. Patriquin (1994) : Acuracy of Doppler Sonography in the evaluation of acute conditions of the scrotum in Children. Journal of pediatric surgery, 29: 1270-1272
      7. Trần Ngọc Bích (1998): Xoắn hoại tử tinh hoàn. Nhi Khoa , 1: 115-117
      8. Trần ngọc Bích (1999) : Xoắn tinh hoàn ở trẻ em. Chẩn đoán và điều trị.
      Báo cáo khoa học Đại hội Ngoại khoa Việt nam lần thứ X, tập 1, tr 311-314.


      PGS. TS. Trần Ngọc Bích
      Bệnh viện Việt Đức
      Comments Leave Comment

      Click here to log in

      Lắp ráp các hình ảnh như bạn nhìn thấy ở góc trên bên phải của hình dưới

       
       
      Tin khác