• Tự chẩn đoán và điều trị bệnh cho mình, khó như thế nào?

      16-02-14, 19:31
      Tự chẩn đoán và điều trị bệnh cho mình, khó như thế nào?
      Dùng một chiếc gương phẳng để tự thôi miên bằng hình ảnh ảo nhằm đánh lừa não bộ của người bệnh để nó tin rằng người bệnh đang quan sát phần cơ thể (tay, chân) không còn đó. Khi đó người bệnh sẽ nghĩ là phần cơ thể bị mất vẫn tồn tại và cảm giác đau sẽ giảm bớt.

      Thực chất, không phải như mình giật tít đâu các bạn ạ! Chả là lâu này mình đang quan tâm đến vấn đề điều trị đau cấp và mạn tính. Cuối tuần rồi, ngồi lục lại đống tài liệu về lý thuyết đau, tài liệu thì đủ thứ, lý thuyết thì nhiều vô cùng, đọc đi đọc lại vẫn thấy ù ù cạc cạc trong đầu mấy cái thuật ngữ chuyên sâu. Mặc dù gặm đi gặm lại nhiều lần mà mỗi lần đọc lại vẫn thấy mới như ban đầu: Mẫn cảm hóa trung ương, kiếm soát cổng, nghịch cảm đau, tăng cảm đau, dị cảm, đau tự phát, đau phức tạp, đau sau đột quị, đau do ung thư, LANSS, DN4… Nhưng thú vị nhất là mình tìm thấy cái gương- một dụng cụ mà người thuyết trình về điều trị đau trong IASP ( International Association for the Study of Pain) tặng mình sau khóa tập huấn về Mirror Therapy ở Cần Thơ, năm 2011.


      Liệu pháp gương (Mirror Therapy)

      Chuyện chiếc gương làm mình nhớ lại lý thuyết về giảm thiểu hoặc loại trừ những triệu chứng đau bằng phương pháp ảo ảnh. Cụ thể là đau trong chi ma. Người bị cắt cụt chân tay do thương tích chiến tranh, tai nạn, bệnh lý…sau đó bị đau âm ỉ kéo dài trong nhiều năm - gọi là cảm giác đau chi ma. Não bộ của những người này truyền tín hiệu qua các dây thần kinh tới chỗ đau mà thực tế là chỗ đau đó không còn tồn tại nữa gây ra sự đau đớn giống như tình trạng tổn thương khi chi chưa bị cắt. Cảm giác đau này làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, thậm chí nhiều người đã bị trầm cảm.

      Dùng một chiếc gương phẳng để tự thôi miên bằng hình ảnh ảo nhằm đánh lừa não bộ của người bệnh để nó tin rằng người bệnh đang quan sát phần cơ thể (tay, chân) không còn đó. Khi đó người bệnh sẽ nghĩ là phần cơ thể bị mất vẫn tồn tại và cảm giác đau sẽ giảm bớt.

      Bàn tay hoặc chân bị đau để trong hộp gương. Bàn tay hoặc chân nguyên vẹn để song song với gương, tạo nên một ảo ảnh giống như tay, chân cụt vẫn còn nguyên. Tưởng tượng và tập các động tác di chuyển,thả lỏng, cầm nắm cùng chiều và cùng với thời gian do bàn tay, chân lành tạo ra.

      Liệu pháp gương này dễ thực hiện, không tốn kém giúp giảm được tác dụng phụ của thuốc giảm đau và cải thiện chất lượng cuộc sống.

      Sau khóa tập huấn một câu hỏi mình đặt ra mà vẫn chưa tìm được câu trả lời: Đau do mất bộ phận cơ thể, hậu quả là như thế, nhiều nghiên cứu tại Mỹ thu được kết quả rất tốt! Vậy: “Đau” do mất người yêu (thất tình) thì liệu có dùng phương pháp này được không? Áp dụng thế nào? Nguyên tắc dùng ảo ảnh liệu có ý nghĩa?

      Thế đấy, sau những khóa lý thuyết và tập huấn về đau và điều trị đau… Khái niệm về “đau” của riêng mình càng rộng hơn cả về ngôn ngữ nói lẫn ngôn ngữ viết! Cùng với việc này thì mình mới nhận thấy, điều trị đau cho bệnh nhân thật khó và nhu cầu được giảm đau ở Việt Nam dường như là một thứ khá xa xỉ! Mà nguyên nhân một phần là tiếng Việt thật phong phú về mặt ngữ nghĩa, mặc dù mình luôn luôn muốn giữ gìn sự trong sáng của nó.

      Có rất nhiều cách để điều trị đau: châm cứu, vật lý trị liệu, Yoga, Taichi, thôi miên, chăn sóc thú nuôi trong nhà, dùng thuốc, thủ thuật can thiệp, chương trình giáo dục nhận thức đau và can thiệp tâm lý là điều không thể thiếu được trong mỗi liệu trình.

      Việc điều trị đau cấp tính gắn lền với công việc hàng ngày của mình. Nhưng cái mình quan tâm nhiều hơn thời gian gần đây đó là đau mãn tính.

      Về đau cấp, mình đã làm bệnh nhân và trải nghiệm bằng cảm giác của chính mình lần sau mỗi lần sản xuất baby ở những trung tâm y tế lâu năm- kỹ thuật cao bằng phương pháp sinh mổ chủ động. Và nỗi lo sợ của mình là liệu sau này mình có nguy cơ trở thành bệnh nhân đau mạn tính không vì bản thân mình đã không được giảm đau hoàn hảo! Vì nghe đâu, đau cấp có thể dẫn đến đau mạn tính nếu như không được điều trị tốt!

      Thế mới "đau" chứ! Bác sỹ gây mê hồi sức mà còn phải lo lắng đến thế nói gì đến người khác! Quả thật, sau những lần này thì nhận định của mình ban đầu quả không sai: Được giảm đau là một khái niệm cực kỳ xa xỉ ở nơi này, mặc dù tổ chức Y tế thế giới đã công nhận: Được giảm đau là một trong những quyền của con người!

      Và mình lại một lần nữa đặt câu hỏi: Là bác sỹ gây mê hồi sức mà không tự giảm “đau” cho mình được thì học hành, đọc sách, đọc báo,… thậm chí ” nghiên cứu” có ý nghĩa gì??? Híc!

      Lần này mình bị “đau” cấp và “đau” mạn tính luôn! Và mình quyết định là sẽ tự điều trị cho mình trước khi điều trị cho người khác! Chuyện hơi dài, các bạn chịu khó gặm!

      Sau một số lần cơ thể biến dạng liên tiếp, mỗi lần với thời gian cỡ khoảng 9 tháng. Mình quyết định lên kế hoạch chỉnh form do hơi bực mình vì thằng bạn thân nó nhận không ra mình chỉ sau 1 thời gian không gặp. Nó thốt lên: mày là con lợn rồi chứ không còn là con Tâm M.. nữa!- tên gọi thân thiết của lũ bạn thời SV. Ngày đó, chúng nó gọi vậy thôi, nhưng mình vẫn cảm thấy khá tự tin với vóc dáng của mình lúc đó!!!

      Lần này nó xúc phạm mình ghê gớm!!! Khó có thể chấp nhận được! Nhưng cũng cần cảm ơn nó vì đó là một đòn bẩy khiến mình quyết tâm luyện tập bằng cách là mời luôn huấn luyện viên nổi tiếng trong giới tập thể dục thẩm mỹ ở SG về nhà dạy với mức giá khá cao! Làm đẹp mà, cắn răng thôi! Một thầy một trò cho ép phê!!! Cô giáo trẻ nhưng rất rất kiêu! Sau khi cô mục sở thị cơ thể vóc dáng mỹ miều của mình, phán và đi về thẳng: sau 24 buổi- 24h, tức 2 tháng tập luyện, chị sẽ có một cái eo đủ “ chuẩn” để mặc đầm đi chơi xuân! Mình quyết tâm cao với hy vọng tràn trề là hai đứa con gái sẽ không còn chỉ vào mình và kêu lên: Mẹ bụng bầu kìa! (hay là tụi nó muốn có thêm 1 em nữa không biết?) hoặc mỗi khi nhìn trên TV có hình nộm nay tranh hài hước về nhân vật bụng bự, con gái nhỏ lại rú lên: Mẹ Tâm kìa, mẹ Tâm đấy! Còn ông xã mình chỉ cười- nụ cười miễn bàn luận!

      Nhà giàu, tiếc gì cái răng sâu! Thế mà mình mua đầy đủ phụ trang phục vụ cho luyện tập: nào thảm xin, quần áo tập xịn, mũ đội đầu xịn…., nói chung cái gì cũng xịn để mong muốn có tấm thân hình… xịn như tuổi 18! Ẹc! Kế hoạch sẵn sàng, tiến hành thôi!

      Mình rất vui, sau khi thay đổi chế độ ăn uống, mình đã giảm được 5 kg(không hiểu do giảm thịt hay mỡ hay nước!) sau 2 tuần. Nhưng tin vui này bù lại với tin buồn gây “đau đớn” khủng khiếp cho mình là: cô giáo thẩm mỹ của mình từ chối luyện tập tiếp cho mình sau 4 buổi luyện tập cự kỳ nghiêm túc cả cả cô và trò! Chẳng hiểu để cô muốn giữ tiếng tăm của cô hay vì cô không dám thừa nhận khả năng có hạn của cô sau khi đối mặt với học trò quá “nặng ký” như mình??? Cô đã bó tay, bất lực hoàn toàn trước thân hình cực kỳ mỹ miều của mình, mặc dù cả hai đã rất cố gắng: cô thì vì danh tiếng và money, còn mình thì tiếc tiền, vì cái đẹp và vì tương lai!

      Chẩn đoán xác định: Mình đã bị “đau”!
      + “Đau” cấp! Triệu chứng: sốc! Nguyên nhân: do bị cô giáo dạy làm đẹp từ chối thẳng thừng và gửi lại tiền học phí ngay lập tức (mình gửi học phí cho cô ngay từ đầu khóa để tiếc tiền mà cố gắng luyện tập hơn nữa).
      + “Đau” mãn !!! Triệu chứng của “đau” mãn là buồn rầu, nuối tiếc tuổi trẻ và cả sắc đẹp thời tuổi trẻ, cảm giác thất vọng vô cùng vì hết “ thuốc” chữa, vô vọng vì cô giáo thẩm mỹ đầu hàng vô điều kiện, bạn thân là bác sỹ phẫu thuật thẩm mỹ, chuyên tạo hình thành bụng cũng nói mình là “ cas khó- chưa từng gặp - đầy thử thách” !

      Trước hết là chữa “đau” cấp: cô giáo mới của mình sẽ là chính mình! Việc này đơn giản, tiết kiệm tiền, cải thiện độ “ì” và cũng nâng cao chất lượng cuộc sống! Allez-y!

      Không lẽ mình lại cũng đầu hàng chính mình sao??? Nên “đau” cấp đã được điều trị ổn!

      Mình lập kế hoạch tiếp cho lộ trình điều trị” đau” mạn tính. Phải tự cứu lấy mình, tự chữa cho mình thôi! Và khi tìm được lại cái gương, câu hỏi lúc này: liệu pháp gương liệu có ích cho mình chăng? Biết đâu mình sẽ thành công trong việc áp dụng mớ lý thuyết bùng nhùng kia vào cas lâm sàng là chính mình?

      Thú vị đây! Mình hào hứng lên kế hoạch thật cụ thể.

      Liệu pháp tâm lý là không thể thiếu trong bất kỳ liệu trình nào về điều trị đau. Mình sẽ can thiệp tâm lý cho từng triệu chứng “đau” mạn vậy.

      Chuẩn bị bộ công cụ cho Mirror therapy:
      + Thay vì ngồi buồn rầu, nuối tiếc tuổi trẻ, mình lục hết các album tích trữ từ thời xa xưa khi 10, 16, 18, 22, đến 24 tuổi, xếp theo trình tự thời gian! Tuổi nào là còn trẻ nhỉ, mình chọn mốc 24 là ranh giới giữa trẻ và không trẻ, có lẽ phụ hợp với phụ nữ Việt thời nay?
      + Thay vì ngồi nuối tiếc sắc đẹp tuổi thanh xuân, mình chọn lấy những tấm hình đẹp nhất, hài lòng nhất khi tự chiêm ngưỡng mình ở mỗi độ tuổi. Hình này có mái tóc đen dài và đầy sức sống nhất, hình này có vóc dáng sportive nhất, hình này da láng mịn nhất, hình này chẩn đoán phân biệt rõ 3 vòng nhất, hình này… hình này… nói chung là rất hài lòng!
      + Thay vì nhớ đến nụ cười của ông xã khi nghe tụi trẻ con xì xồ, nhí nhố sau lưng mình, mình lôi album cưới ra và cũng chọn ngay lấy những tấm hình nào đánh lừa cảm giác hiệu quả nhất. Vì toàn bộ album cưới mình đã được makeup rất chuyên nghiệp!

      Mirror therapy áp dụng cho cá nhân mình như thế nào?
      - Mình lên thời gian biểu để thực hành liệu pháp gương: Mỗi ngày sẽ dành 15 phút yên tĩnh ra ngắm các tấm hình đã được cân nhắc lựa chọn rất kỹ ở trên.
      - Thời gian từ 4- 5 tuần, sau đó đánh giá lại hiệu quả giảm “ đau” và điều chỉnh cho phù hợp.
      - Ngoài ra mình phải niệm thần chú mỗi ngày rằng: Tôi ơi, phải biết chấp nhận, phải biết bằng lòng với những gì mình có, những gì hiện hữu. Tuổi trẻ sẽ qua đi, sắc đẹp sẽ tàn phai, rồi đến lúc da tôi sẽ đồi mồi, nhăn nheo, tóc bạc, mắt phải thay thể thủy tinh, nhưng tôi vẫn sẽ vẫn tập thể dục theo nhạc, online mỗi ngày, nghe nhạc của tụi trẻ con, theo dõi ca khúc hot trong tháng, xem film đoạt giải Oscar mỗi năm …nói chung rất nhiều việc phải làm và đổi lại tôi đã có một gia đình với những đứa con đáng yêu vô cùng, ông xã luôn luôn ở bên, luôn luôn ủng hộ những gì tôi đã, đang và sẽ làm.

      Nhìn lại nghiệm pháp gương áp dụng cho bệnh nhân bị đau chi ma, nguyên tắc là thay đổi nhận thức não bộ bằng cách khai thác ảo tưởng để giảm đau đớn cho bệnh nhân. Nghiệm pháp này có ý nghĩa áp dụng ở một đất nước trải qua hai cuộc chiến tranh tàn khốc như Việt Nam, một đất nước có tỷ lệ tai nạn giao thông rất cao , và bây giờ là tỉ lệ ung thư mỗi ngày một tăng.

      Tuy nhiên khi sử dụng liệu pháp gương cho bệnh nhân đau chi ma, phải tháo rời tất cả các đó trang sức ra khỏi bàn tay, dùng kem che khuyết điểm để che khuất các vết sẹo, nốt ruồi nhằm đánh lừa não bộ hiệu quả.

      Còn khi mình thực hiện mirror therapy, mình không dùng gương phẳng như cho bệnh nhân đau chi ma, mình xem hình, nghe nhạc không lời, không nhìn đồng hồ, chống chỉ định nhìn lịch có ngày tháng năm!

      Vậy đó, mình đã áp dụng lý thuyết vào thực hành như vậy? Chưa biết hiệu quả như thế nào nhưng mình sẽ báo cáo kết quả sau 5 tuần nhé, các bạn! Hy vọng biệt danh âm M vẫn còn nhưng với một cái eo “đủ” thon và không còn “đau” nữa! Hy vọng nhiều hơn nữa là mirror therapy này có thể áp dung cho nhiều người, đặc biệt những ai đang đi đến dốc bên kia của hình sin với những “đau” buồn về nhan sắc, sức khỏe mà khó có thể đảo ngược quy luật được.

      Bùi Hạnh Tâm
      Bác sĩ Gây mê Hồi sức
      Khoa Phẫu thuật Tim mạch
      Bệnh viện Đại học Y dược TP HCM
      Comments Leave Comment

      Click here to log in

      Lắp ráp các hình ảnh như bạn nhìn thấy ở góc trên bên phải của hình dưới

       
       
      Tin khác