• Trầm cảm sau mãn kinh

      by
      14-03-14, 20:24
      Trầm cảm sau mãn kinh
      Theo một chuyên gia tâm thần học ở Scottsdale, bệnh trầm cảm tăng cao ở lứa tuổi sau mãn kinh. Nhiều phụ nữ do không sử dụng liệu pháp hormon thay thế nên có nguy cơ tăng khả năng bị trầm cảm.

      Phụ nữ bị tăng nguy cơ trầm cảm nặng trong giai đoạn chuyển giao từ thời kỳ kinh nguyệt sang mãn kinh. Dạng trầm cảm này cũng được điều trị tương tự những dạng khác bằng các thuốc chống trầm cảm như SNRI và SSRI. Trong quá trình hành nghề, tôi đã chứng kiến và điều trị cho một vài trường hợp trầm cảm sau mãn kinh. Tình trạng trầm cảm này gây ra do cơ chế sinh lý tương tự các rối loạn tâm thần khác, trong đó chủ yếu do thay đổi hormone ở người phụ nữ. Trong đánh giá ban đầu bệnh nhân, tôi thường quan tâm tới các biến đổi sinh lý có thể là nguyên nhân của rối loạn tâm thần. Sự thay đổi một số hormone khác cũng có thể gây trầm cảm như bệnh tuyến giáp, đái tháo đường và các bệnh khác. Thời kỳ mãn kinh và khoảng thời gian 2 năm sau đó cũng là các dấu mốc cần lưu tâm khi đánh giá bệnh nhân.



      Những nghiên cứu gần đây về nguy cơ trầm cảm sau mãn kinh chưa đưa ra được nguyên nhân chính xác của tình trạng này. Tuy nhiên, khi cơ thể bước vào giai đoạn thay đổi quan trọng như mãn kinh thì không khó giải thích khi thấy những trường hợp này - có thể dẫn tới trầm cảm cấp tính hay thể nặng - là do mất cân bằng hormone trong cơ thể. Cơ thể đã trải qua những thay đổi to lớn trong và sau thời kỳ mãn kinh. Như chúng ta đã biết, estrogen là hormone giúp chống trầm cảm và phụ nữ khi mãn kinh nồng độ hormone này giảm đáng kể. Theo một chuyên gia tâm thần thần ở Scottsdale thì bệnh trầm cảm tăng cao ở phụ nữ sau mãn kinh. Nhiều phụ nữ không sử dụng liệu pháp hormon thay thế nên có nguy cơ tăng khả năng bị trầm cảm.

      Yếu tố nguy cơ

      Mãn kinh là thời kỳ gây xáo trộn tâm lý nhiều; một nghiên cứu tiến cứu trong 10 năm chỉ ra rằng phụ nữ có nguy cơ bị trầm cảm nặng cả trong và sau mãn kinh. Nghiên cứu thực hiện trên 221 phụ nữ từ 42 đến 52 tuổi, loại trừ những phụ nữ đang trong giai đoạn tiền mãn kinh. Tiến hành sàng lọc đầy đủ để loại trừ những phụ nữ đã và đang có rối loạn trầm cảm để không làm ảnh hưởng kết quả nghiên cứu. Sau một thời gian nghiên cứu, chúng tôi thấy rằng những phụ nữ này có nguy cơ mắc trầm cảm rất cao khi bước vào thời kỳ bắt đầu và hai năm sau khi mãn kinh. Một điều rất ngạc nhiên rằng thời kỳ sau mãn kinh còn có nguy cơ trầm cảm cao hơn thời kỳ tiền mãn kinh. Các nhà khoa học đang chưa thống nhất khi nhận định trầm cảm là do sự thay đổi hormone sinh dục, nhưng họ cho thấy giữa chúng có mối liên quan mật thiết. Trên thực tế lâm sàng, phụ nữ có thể thay đổi lối sống để giảm bớt nguy cơ như tăng cường thể dục, giảm chất béo trong bữa ăn, tránh tối đa căng thẳng, và báo ngay cho bác sĩ nếu có triệu chứng bất thường. Điều này đặc biệt quan trọng bởi ta biết rằng càng can thiệp thuốc sớm càng giúp trầm cảm thuyên giảm, bệnh nhân sẽ tiến triển tốt hơn. Những thuốc trầm cảm mới cho thấy tác dụng tốt đến 70% trường hợp khi sử dụng lần đầu. Một thuốc có tác dụng tốt cho trầm cảm và các rối loạn của mãn kinh là Effexor XR.

      Biện pháp phòng tránh

      Thực tế cho thấy rằng mặc dù nồng độ estrogen tụt giảm khá thấp trong giai đoạn này nhưng nhiều phụ nữ không sẵn sàng cho việc sử dụng liệu pháp hormon thay thế. Nguyên nhân của việc này là do có những nghiên cứu cho thấy rằng sử dụng hormone thay thế có thể gây một số bệnh ung thư nhất định. Do những nguy cơ không tốt liên quan đến việc điều trị hormon thay thế mà nhiều phụ nữ đã không muốn áp dụng và đó là một trong các nguyên nhân làm tăng trầm cảm. Thể dục, chế độ ăn và dùng thuốc chống trầm cảm là các yếu tố rất quan trọng. Chúng ta không chắc rằng liệu trầm cảm sau mãn kinh chỉ ảnh hưởng tạm thời hay lâu dài. Đôi khi chế độ ăn có thể ngăn chặn trầm cảm sau mãn kinh. Dân số thế giới đang già hơn nên vấn đề trầm cảm sau mãn kinh càng được quan tâm hơn, đòi hỏi bác sĩ phải biết cách xử lý chúng.

      Doãn Thế Hà (HMU English Club)
      Theo: Bác sĩ Marie Gronley (psychiatristscottsdale.com)
      Comments Leave Comment

      Click here to log in

      Lắp ráp các hình ảnh như bạn nhìn thấy ở góc trên bên phải của hình dưới

       
       
      Tin khác