• Thực hư ông Tây bị ngất xỉu được cứu tỉnh lại nhờ chích máu 10 đầu ngón tay

      08-11-15, 00:36
      Thực hư ông Tây bị ngất xỉu được cứu tỉnh lại nhờ chích máu 10 đầu ngón tay
      Hôm nay cư dân mạng, thậm chí một số báo điện tử “thi nhau” chia sẻ và đăng tải ảnh và bài viết “Dân phố cổ Hà Nội trổ tài châm cứu, cứu sống ông Tây bị ngất và co giật giữa phố”. Nội dung bài viết có đoạn “Thấy ông Tây đột nhiên bị ngất xỉu giữa đường, nhiều người dân đã dừng lại để giúp đỡ. Khi xe cấp cứu chưa đến kịp, một số người dân đã mượn kim khâu, châm cứu lên 10 đầu ngón tay, ngón chân để sơ cứu cho ông Tây. Một lát sau, ông Tây tỉnh lại và xin phép không đến bệnh viện nữa khi xe cứu thương tới”, theo VnExpress. “Hoan hô dân mình có mẹo hay quá. Cứ thế này thì làm gì còn chuyện khách đến không dám quay lại Việt Nam? Theo người dân kể lại thì ông Tây này bị ngất ở chợ Hàng Bè, người dân gọi cấp cứu 30' nhưng không thấy đâu. Cho rằng ông tây bị đột quỵ nên người dân đã chủ động sơ cứu. May mắn ở đó người ta có kim khâu, dân mình nhiều người giỏi châm cứu 10 đầu ngón tay, ngón chân. Theo thông tin mới nhất thì đã cứu được rồi. Chứ để ông nằm ngoài đường tím tái thì nguy hiểm lắm. Tuyệt vời tinh thần, tấm lòng người Việt”, theo Vitalk.vn.


      Người dân đang chích máu 10 đầu ngón tay cho ông Tây bị ngất giữa đường. Ảnh: VnExpress

      Đúng, phải hoan nghênh tinh thần “tương thân tương ái” của người Việt, bất chấp những hiểm nguy có thể xảy ra đối với nạn nhân, thậm chí đối với chính bản thân và gia đình mình (trong tương lai khi tin và áp dụng biện pháp chích và nặn máu 10 đầu ngón tay)... khi áp dụng biện pháp sơ cứu này.

      Khi đứng trước một nạn nhân mất ý thức, điều đầu tiên cần làm là ít nhất phải đảm bảo an toàn về đường thở, hô hấp và tuần hoàn cho nạn nhân như: tư thế nằm nghiêng an toàn với đầu cao (nếu huyết áp bình thường) hoặc đầu thấp (nếu tụt huyết áp), phải nhanh chóng gọi xe cấp cứu tới và tiến hành sơ cứu đúng cách nếu có thể. Trong khi chờ xe cấp cứu tới, không nên cố gắng áp dụng các biện pháp sơ cứu không có cơ sở khoa học (chích máu 10 đầu ngón tay), mà nhiều khi chính các biện pháp này lại có hại đối với nạn nhân (xin tham khảo thêm tại đây).

      Quay lại với câu chuyện “Dân phố cổ Hà Nội trổ tài châm cứu, cứu sống ông Tây bị ngất và co giật giữa phố”, đối với trường hợp này, tình trạng ngất hay mất ý thức tạm thời mà khi tỉnh dậy không để lại di chứng gì thì có thể có các khả năng xảy ra như sau: 1) mất ý thức do cơn động kinh (có thể có kèm hoặc không kèm co giật) và xin xem thêm tại đây; 2) ngất do một số nguyên nhân thường gặp (được trình bầy ở phần phía dưới); và 3) cơn thiếu máu não thoáng qua (được trình bầy ở phần phía dưới). Tất cả các khả năng này nếu được sơ cứu đúng cách như đã đề cập ở trên và đưa tới khoa cấp cứu kịp thời thì nạn nhân có thể tự hồi phục và tỉnh lại mà không để lại di chứng gì hoặc được điều trị kịp thời nếu ở trong tình trạng nghiêm trọng hơn hoặc một đột quỵ thực sự xảy ra. Khi bệnh nhân tỉnh lại, nhất định phải đi khám bác sĩ hoặc đưa bệnh nhân tới khoa cấp cứu để được đánh giá và tìm kiếm hoặc loại trừ những tình trạng nguy hiểm đe dọa tính mạng.

      Mình đang băn khoăn tại sao khi tỉnh lại, ông Tây lại xin phép không tới bệnh viện để khám lại. Không phải vì ông ấy không lo cho sức khỏe, có thể đây chỉ là một cơn động kinh, và ông Tây đã bị nhiều lần nên có kinh nghiệm. Nếu đúng là cơn động kinh thì thực sự không cần can thiệp gì ngoài chuyện bảo vệ đường thở trong cơn mất ý thức và co giật.


      NGẤT (SYNCOPE)

      Ngất là gì?

      Ngất là tình trạng mất ý thức và tư thế tạm thời. Nó thường liên quan tới dòng máu lên não suy giảm tạm thời. Nó thường xảy ra khi huyết áp quá thấp (tụt huyết áp) và tim không bơm được lượng oxy bình thường lên não.

      Nguyên nhân gây ngất là gì?

      Ngất có thể do sang chấn tâm lý, đau, tích tụ máu ở chân do thay đổi đột ngột về tư thế cơ thể, nóng quá mức, mất nước, ra mồ hôi nhiều hoặc lả nhiệt. Ngất có thể xảy ra trong những cơn ho dữ dội (đặc biệt ở nam giới) vì những thay đổi nhanh của huyết áp. Nó cũng là hậu quả của các rối loạn nặng về tim, thần kinh, tâm thần, chuyển hóa, và phổi. Và nó có thể là tác dụng phụ của một số loại thuốc.

      Một số dạng ngất được cho là các rối loạn nghiêm trọng

      - Ngất xảy ra khi tập luyện

      - Ngất có liên quan tới hồi hộp trống ngực hoặc các bất thường của tim

      - Ngất liên quan tới tiền sử gia đình có ngất tái phát hoặc đột tử

      Ngất qua trung gian thần kinh là gì?

      Ngất qua trung gian thần kinh (neurally mediated syncope [NMS]) được gọi là ngất qua trung gian thần kinh tim (neurocardiogenic mediated syncope), ngất qua trung gian phế vị-mạch (vasovagal mediated syncope), ngất qua trung gian trụy mạch hoặc phản xạ (vasodepressor or reflex mediated syncope). Đó là nguyên nhân gây ngất lành tính (và thường gặp nhất). Tuy nhiên, các tình trạng đe dọa tính mạng có thể cũng biểu hiện như ngất. Ngất qua trung gian thần kinh thường gặp hơn ở trẻ em và người trẻ tuổi, mặc dù nó có thể xảy ra ở bất cứ lứa tuổi nào. Ngất qua trung gian thần kinh xảy ra do huyết áp tụt, làm giảm tuần hoàn máu tới não và gây mất ý thức. Ngất qua trung gian thần kinh điển hình xảy ra trong khi đang đứng và thường bắt đầu bằng cảm giác bốc hỏa, buồn nôn, choáng váng và tối xầm. Nếu ngất kéo dài, nó có thể gây ra cơn co giật. Đặt bệnh nhân ở tư thế nằm nghiêng an toàn sẽ hồi phục được dòng máu não, ý thức và kết thúc cơn co giật.

      Để tìm hiểu thêm về ngất, các bạn có thể xem thêm tại đây


      CƠN THIẾU MÁU NÃO THOÁNG QUA (TRANSIENT ISCHEMIC ATTACK [TIA]) – THEO HIỆP HỘI TIM MẠCH HOA KỲ VÀ HIỆP HỘI ĐỘT QUỴ HOA KỲ

      Cơn thiếu máu não thoáng qua (transient ischemic attack) thường được gọi là “đột quỵ nhỏ” (“mini-stroke”), nhưng về bản chất thì nó có những đặc điểm một cách chính xác hơn là của một “đột quỵ cảnh báo” (“waring stroke”), đây là một cảnh báo mà bạn cần hết sức lưu ý.

      Cơn thiếu máu não thoáng qua xuất hiện do một cục máu đông; sự khác nhau duy nhất giữa một cơn đột quỵ và một cơn thiếu máu não thoáng qua là với cơn thiếu máu não thoáng qua thì sự tắc nghẽn (blockage) là thoáng qua (tạm thời). Hầu hết cơn thiếu máu não thoáng qua kéo dài ít hơn 5 phút, trung bình là khoảng 1 phút. Khi cơn thiếu máu não thoáng qua kết thúc thì nó thường không để lại tổn thương vĩnh viễn nào đối với não.

      Tại sao một số cục máu đông tan rã trong khi một số khác lại không?

      Theo bác sĩ Emil Matarese (Giám đốc Trung tâm Đột quỵ tại Trung tâm Y tế St. Mary ở Langhorne, Pennsylvania, Hoa Kỳ), cơ thể có những chất làm tan cục máu đông xuất hiện tự nhiên. “Cuối cùng tất cả các cục máu đông sẽ tan rã, nhưng không biết liệu mức độ tổn hại tùy thuộc vào cục máu đông gây tắc nghẽn tại chỗ trong thời gian bao lâu có đúng không”, bác sĩ Emil Matarese nói. Tuy nhiên, bởi vì không có cách nào dự đoán được khi nào thì một cục máu đông sẽ tự tan ra, thời gian là điều cốt yếu hay nói cách khác thời gian là vàng. “Bất cứ khi nào bạn có các triệu chứng đột quỵ, hãy gọi số 115 ngay lập tức hoặc kêu gọi sự giúp đỡ để được sơ cứu và đưa tới khoa cấp cứu mà ở đó bạn có thể được đánh giá, xử trí cấp cứu và điều trị. Đừng cố đợi xem các triệu chứng có hết hay không”.

      Trong khi đại đa số các loại đột quỵ không phải do thiếu máu não thoáng qua, thì khoảng một phần ba số người bị thiếu máu não thoáng qua tiếp tục bị đột quỵ trong vòng một năm. “Thiếu máu não thoáng qua là một ‘đột quỵ cảnh báo’ và giúp bệnh nhân có thời gian để hành động và giữ cho ‘đột quỵ vĩnh viễn’ (‘permanent stroke’) không xảy ra”, bác sĩ Emil Matarese nói. “Bằng cách nhận biết các triệu chứng của cơn thiếu máu não thoáng qua và đưa tới bệnh viện, bệnh nhân có thể nhận được giúp đỡ trong việc xác định lý do tại sao cơn thiếu máu não thoáng qua xảy ra và được điều trị - hoặc thông qua thuốc hoặc phẫu thuật – mà có thể ngăn ngừa đột quỵ xảy ra”.

      Nếu một nạn nhân bị cơn thiếu máu não thoáng qua sau khi họ đã bị đột quỵ, họ nên đến khoa cấp cứu ngay lập tức bởi vì có điều gì đó trong phác đồ điều trị của họ không hiệu quả.

      Về bản chất, theo bác sĩ Emil Matarese, không có sự khác biệt trong cách phản ứng trước một cơn thiếu máu não thoáng quan hoặc một đột quỵ não. Mặc dù cơn thiếu máu não thoáng qua có thể tự hồi phục trước khi có một tổn hại, thì không có cách nào để dự đoán được loại cục máu đông nào sẽ tự tan rã. Đột quỵ - và cơn thiếu máu não thoáng qua là những cấp cứu y khoa; hãy gọi số 115 và nói với tổng đài viên rằng bạn nghĩ đó là một đột quỵ và lưu ý thời gian các triệu chứng bắt đầu. Nên nhớ rằng: Thời gian mất đi là não bị mất đi.

      F.A.S.T. là một cách dễ dàng để nhớ các dấu hiệu và triệu chứng đột ngột của đột quỵ:

      + F (Face Drooping): Mặt rủ
      + A (Arm Weakness): Yếu tay
      + S (Speech Difficulty): Khó nói
      + T (Time to call 115): Thời gian để gọi 115

      Các dấu hiệu khác của đột quỵ có thể bao gồm:

      + Yếu hoặc tê một nửa người, bao gồm cả hai chân
      + Giảm hoặc mất thị lực, đặc biệt là ở một bên mắt
      + Đau đầu dữ dội - đau đầu đột ngột - đau đầu không có nguyên nhân rõ rang
      + Chóng mặt, đứng không vững hoặc đột ngột ngã mà không rõ nguyên nhân, đặc biệt nếu có kèm với bất cứ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào khác


      TIA, hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua (transient ischemic attack), là một đột quỵ nhỏ (mini stroke) xảy ra khi một khối máu đông làm tắc nghẽn một động mạch não trong một khoảng thời gian gian ngắn. Sự khác biệt duy nhất giữa đột quỵ (stroke) não và cơn thiếu máu não thoáng qua là với cơn thiếu máu não thoáng qua thì sự tắc nghẽn là thoáng qua (tạm thời). Triệu chứng của cơn thiếu máu não thoáng qua xảy ra nhanh và kéo dài trong khoảng thời gian ngắn. Không giống như đột quỵ não, khi cơn thiếu máu não thoáng qua kết thúc thì không gây tổn thương vĩnh viễn nào với não. Không có cách nào để biết được các triệu chứng của một đột quỵ não sẽ chuyển thành cơn thiếu máu não thoáng qua hoặc một đột quỵ não lớn (major stroke). Điều quan trọng là gọi dịch vụ cấp cứu (cấp cứu 115) ngay lập tức khi có bất cứ triệu chứng đột quỵ nào.

      Animation 1. Nếu mảng bám vỡ, các mảnh nhỏ của mảng bám và máu đông có thể di chuyển trong dòng máu để tới não


      Animation 2. Một khối dị vật (máu đông) di chuyển qua dòng máu được gọi là vật gây tắc mạch. Nếu nó bắn vào lòng một động mạch nhỏ, dòng máu tới một phần của não bị chặn lại



      Bác sĩ Lương Quốc Chính
      Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bạch Mai
      Comments Leave Comment

      Click here to log in

      Lắp ráp các hình ảnh như bạn nhìn thấy ở góc trên bên phải của hình dưới

       
       
      Tin khác