• Ngộ độc khí Monoxid carbon (Carbon Monoxide)

      by
      14-02-14, 21:26
      Ngộ độc khí Monoxid carbon (Carbon Monoxide)
      Monoxid carbon (CO) là chất gây ô nhiễm môi trường thường gặp và điều này giải thích cho tình trạng gia tăng tàn phế và từ vong đáng kể do ô nhiễm môi trường gặp trên toàn thế giới.

      Ngộ độc Monoxid carbon (Carbon Monoxide)


      • Triệu chứng: Buồn nôn và nôn, đau đầu, lờ đờ, lú lẫn
      • Chẩn đoán: Tiền sử tiếp xúc, khoảng trống độ bão hòa oxy, tăng nồng độ carboxyhemoglobin máu
      • Điều trị: Thở oxy 100%, oxy cao áp khi có chỉ định

      Monoxid carbon (CO) là chất gây ô nhiễm môi trường thường gặp và điều này giải thích cho tình trạng gia tăng tàn phế và từ vong đáng kể do ô nhiễm môi trường gặp trên toàn thế giới. Monoxid carbon (CO) tranh chấp với O2 ở vị trí mang oxy của hemoglobin (để tạo thành carboxyhemoglobin [COHb]) và CO có ái lực với Hb mạnh hơn > 200 lần so với O2. Vì vậy, COHb phân ly cực kỳ chậm, dẫn đến tình trạng không cung cấp đủ oxy cho các mô ngoại biên.


      Monoxid carbon (CO) tranh chấp với O2 ở vị trí mang oxy của hemoglobin
      Nguồn ảnh: CDC


      Các triệu chứng thần kinh của ngộ độc gồm đau đầu, rối loạn ý thức, thay đổi thị lực, và hôn mê. Buồn nôn và nôn cũng là các triệu chứng thường gặp. Các biểu hiện tim mạch bao gồm rối loạn nhịp tim, thiếu máu cục bộ cơ tim hoặc NMCT. Các biểu hiện ít gặp hơn là tiêu cơ vân, viêm tuỵ, và tổn thương gan. Phù phổi cấp có thể được gặp như một hậu quả của các tổn thương nguyên phát ở tim (phù phổi cấp do căn nguyên tim) hoặc do hít phải khói (phù phổi cấp không do căn nguyên tim). Các biểu hiện thần kinh xẩy ra muộn (Vd: giảm khả năng tập trung, mất trí nhớ, và trầm cảm) cũng thường gặp.

      Cần đặt nghi vấn có ngộ độc monoxid carbon sau một số hoàn tiếp xúc nhất định (Vd: hít phải khói đám cháy hoặc khói xả ôtô trong vùng kém được thông khí, khí bếp lò và lò sưởi). Chẩn đoán có thể được xác định bằng phân tích các thành phần khí của mẫu máu động mạch bằng máy đo co-oxymetry, phương tiện này sẽ cho phép định lượng được nồng độ COHb. Các dấu hiệu và triệu chứng của ngộ độc CO có thể kém tương quan với nồng độ COHb đo được. Đánh giá oxyhemoglobin bằng máy độ độ bão hòa oxy mạch nảy (pulse oximetry) hay đo SpO2 hoặc bằng cách ước tính từ áp lực riêng phần của oxy (PaO2) ( như được cung cấp trong kết quả phân tích của một số máy xét nghiệm khí máu) có thể cho các thông tin sai lạc trong ngộ độc khí CO. Thiết bị để đo nồng độ carboxyhemoglobin không gây xâm lấn sử dụng ánh sáng được truyền qua nền mao mạch ( tương tự như đo độ bão hòa oxy mạch nảy) hiện đã có bán trên thị trường, song một số báo cáo đặt nghi vấn về độ chính xác của các thiết bị này và kiểm tra khẳng định của phòng xét nghiệm chuẩn được khuyến cáo.

      Điều trị ngộ độc CO bằng thở oxy 100%. Nửa đời sống của COHb thay đổi nghịch với áp lực riêng phần của O2 trong khí thở vào. Chính vì lý do này, điều trị bằng oxy cao áp (Hyperbaric oxygen) đã được sử dụng để điều trị ngộ độc CO từ những năm 1960. Mặc dù ngưỡng nồng độ COHb để chỉ định điều trị oxy cao áp còn chưa được xác định rõ, song hầu hết các chuyên gia khuyến cáo chỉ định điều trị oxy cao áp cho các bệnh nhân bị mất ý thức hoặc có bất thường chức năng thần kinh, có tình trạng thiếu máu cục bộ cơ tim hoặc đang có thai. Cần có ngưỡng thấp hơn để điều trị cho các bệnh nhân có thai do hemoglobin thai có tăng ái tính với CO. Lợi ích của điều trị oxy cao áp được cho là lớn nhất nếu áp dụng sớm biện pháp này (Vd: trong vòng 6 giờ sau tiếp xúc với CO) và nó có lợi ích làm cải thiện các di chứng thần kinh xẩy ra muộn.

      Hồi sức Cấp cứu: Tiếp cận theo phác đồ
      Comments Leave Comment

      Click here to log in

      Lắp ráp các hình ảnh như bạn nhìn thấy ở góc trên bên phải của hình dưới

       
       
      Tin khác