• Mã đáo thành công

      01-02-14, 13:18
      Mã đáo thành công
      Xem ra nguyên gốc thì “mã đáo thành công” chẳng liên quan đến con ngựa cụ thể nào, cũng chẳng liên quan đến chuyện ngựa đến ngựa đi như các vị “cắt nghĩa” hằng tưởng

      Tết năm nay thấy câu "Mã đáo thành công" này bị bắn ra hơi nhiều. Chúc Tết mấy năm trước mọi người hay chúc nhau thành công, thành đạt..., thì năm nay vớ được câu này có sẵn chữ thành công, thế là cứ như súng liên thanh, tuôn ra liên miên bất tận.



      Nhiều người "cắt nghĩa" (cắt nát nghĩa) câu này, rằng ngựa là sức mạnh, ngựa là động lực, ngựa là tốc độ, ngựa là thời gian... nên có ngựa là có được yếu tố quyết định giành chiến thắng, đạt được mục tiêu, tức là thành công. Ấy là ghép thô chữ "mã đáo" với chữ "thành công". Bây giờ kiếm đâu ra ngựa thật, thế là mua bức vẽ con ngựa, mua cục nhựa mẩu đồng đúc hình con ngựa về, đợi chờ đến năm con ngựa như năm Giáp Ngọ này, gọi là "mã đáo".

      Thực ra "mã đáo thành công" nghĩa là thành công dễ dàng và nhanh chóng. Nó xuất hiện trong các vở kịch đời Nguyên, được cho là xuất xứ từ chuyện "Tần Thủy Hoàng bái thạch". Vào năm thứ 2 sau khi thống nhất thiên hạ lên ngôi Thủy Hoàng đế, trên đường đi tuần phía đông, nghe nói có khối đá ngũ sắc của Nữ Oa vá trời năm xưa còn sót lại có thể giúp bảo vệ giang sơn, Tần Thủy Hoàng liền đến lễ khối đá đó. Sau khi lễ khối đá đó trở về thì đúng là thiên hạ thái bình, Tần Thủy Hoàng liền sai các quan làm thơ chúc mừng. Khi đó có thuật sĩ là Từ Phúc làm thơ có câu rằng "Vạn mã thiên quân ngự trì đạo, Thủy Hoàng bái thạch đắc thành công-Muôn ngựa nghìn quân rong đường rộng, Thủy Hoàng lạy đá đã thành công". Bài thơ nay không còn, nhưng vùng duyên hải phía đông Trung Quốc còn được gọi là mã đạo, nghĩa là đường lớn. Tần Thủy Hoàng nhờ có đường lớn mới đến lạy đá thành công. Đến đời Nguyên, nghệ thuật kịch phát triển đã đưa tích này lên sân khấu, và cụm “mã đáo thành công” này bắt đầu xuất hiện trong lời thoại các vở kịch.

      Xem ra nguyên gốc thì “mã đáo thành công” chẳng liên quan đến con ngựa cụ thể nào, cũng chẳng liên quan đến chuyện ngựa đến ngựa đi như các vị “cắt nghĩa” hằng tưởng tượng. Trước kia người có học “sính chữ”, còn bây giờ thì cả thiên hạ thích "hay nói chữ".

      ThS. BS. Nguyễn Quốc Thái
      Khoa Truyền nhiễm - Bệnh viện Bạch Mai
      Comments Leave Comment

      Click here to log in

      Lắp ráp các hình ảnh như bạn nhìn thấy ở góc trên bên phải của hình dưới

       
       
      Tin khác