• Động cơ chia sẻ trên mạng xã hội (facebook): một chương trình đầy mâu thuẫn

      by
      04-06-16, 00:01
      Động cơ chia sẻ trên mạng xã hội (facebook): một chương trình đầy mâu thuẫn
      Vừa qua, chúng ta có dịp xôn xao khi xem một tập của chương trình 60’ mở trên kênh truyền hình VTV1. Tạ Bích Loan, một nhà báo nổi tiếng hiểu biết đã đóng vai trò dẫn chương trình. Một cuộc tranh luận nảy lửa diễn ra giữa hai phe mất cân bằng về lực lượng: Nhà báo Tạ Bích Loan cùng các đồng nghiệp khác phân tích hành vi của MC Phan Anh.


      Một chia sẻ của người dùng facebook liên quan tới "Chương trình 60 phút mở" của VTV. Ảnh: cắt màn hình

      Cuộc tấn công trước tiên không thể coi là một cuộc tranh cãi sòng phẳng (debate), bởi sự khác biệt về số lượng người nghiêng hẳn về một phe và cũng chỉ có một người phải trả lời tất cả những câu hỏi xoáy quanh hành vi của anh ta. Tình huống ở đây giống như một phiên tòa (a court).

      Hành vi của MC Phan Anh là chia sẻ một clip về thí nghiệm cá chết, ở thời điểm chúng ta đang sôi sục lên về hiện tượng này. Nhưng rất tiếc, đoạn clip tưởng như đã góp một phần quan trọng để đưa thủ phạm gây cá chết hàng loạt ra ánh sáng lại là một bằng chứng ngụy tạo. Lúc này, người ta mới nghĩ đến một cách để “kiềm chế” bớt thói quen cuồng nhiệt chia sẻ của cộng đồng mạng xã hội bằng một chương trình truyền hình kiểu “debate”.

      Tuy nhiên, ở đây có hai điểm gây ra phản ứng dữ dội của cộng đồng:

      Thứ nhất, người Việt Nam mới chỉ quen với “talk show” là một chương trình mang tính sòng phẳng và tôn trọng, khác với một chương trình kiểu “debate”. Khi người Việt Nam còn chưa quen với kiểu “debate” _ vốn là phiên bản gốc của chương trình “Sixty minutes” của đài CBS _ Mỹ, mà chỉ quen với kiểu khách mời đến ai cũng giỏi, ai cũng phải được tôn trọng, thì sự phản ứng của cộng đồng là điều dễ hiểu. Chưa tạo ra thói quen thưởng thức một chương trình tranh luận gay cấn thì không nên thực hiện lộ liễu như chương trình này.

      Chương trình này được thực hiện rất thô, ở chỗ mọi thứ đều áp đảo MC Phan Anh. Ngay cả việc cắt ghép hình ảnh theo kiểu: khi các khách mời khác đang giảng giải thì ghép hình MC Phan Anh gật gù ra vẻ “à ra vậy”. Đây chính là sai lầm đầu tiên của đạo diễn chương trình, bởi ngay cả trong một phiên tòa, cũng cần phải dành thời gian (thậm chí là 50%) cho “bị cáo” nói về lý lẽ của mình. Đằng này, câu chuyện xuyên suốt là hành vi chia sẻ clip trên mạng xã hội của một cá nhân, và thông điệp đưa ra cũng đơn giản theo kiểu dạy dỗ một đứa trẻ: chia sẻ cần có trách nhiệm.

      Thứ hai, gốc rễ của mâu thuẫn không phải hành vi MC Phan Anh chia sẻ. Chúng ta cần nhớ rằng, với hình thức debate thì để chương trình thực sự hấp dẫn, tình huống đưa ra phải đúng theo kiểu “cân não”, nghĩa là rất khó phân định đúng – sai. Nhưng trong trường hợp này, MC Phan Anh có sai nhưng chỉ là một cái sai vô ý, khi anh ta và rất nhiều người khác, trong cơn bão về tâm lý bất bình trước cá chết hàng loạt, đã không thể không chia sẻ các bằng chứng được đưa ra từ một nguồn đáng lẽ phải rất tin cậy là VTC. Có thể nói, MC Phan Anh và rất nhiều người khác đã bị lừa. Thật đáng tiếc, VTV không chĩa mũi công kích về phía nguồn tin mà lại xây dựng một kịch bản đòi hỏi những người bị lừa cần tỉnh táo để không bị lừa. Chuyện này không khác gì tình huống xử phạt người dân đội mũ bảo hiểm rởm mà không truy trách nhiệm của cơ quan chức năng đã để tình trạng mũ bảo hiểm rởm được bán ra trên thị trường.

      Một sự hài hước nữa trong chương trình này là việc chĩa mũi tấn công vào Facebook, khi đưa ra những bằng chứng cho rằng chúng ta đang ngày đêm làm giàu cho ông chủ của họ. Điều này cũng không khác gì việc công kích một thói quen đã trở thành phổ biến nhấn thế giới: khi tìm kiếm thông tin gì, ta sử dụng google. Thói quen này phổ biến đến mức, “google” đã trở thành một động từ hàm ý tìm kiếm một thông tin chưa biết. Chúng ta không nên phủ nhận một thực tế rằng Facebook có những ưu điểm vượt trội của một mạng xã hội bởi sự thân thiện và sáng tạo của nó, vượt xa các đối thủ đi trước như Yahoo, Twitter. Không nên phủ nhận thành công của những thiên tài sáng tạo như vậy.

      Cuối cùng, thông điệp của chương trình có lẽ là điểm cộng duy nhất được cộng đồng đón nhận: chúng ta đừng im lặng nhưng hãy chia sẻ có trách nhiệm. Hay nói cách khác để phù hợp với các tin tức truyền hình: đừng im lặng nhưng hãy quay có trách nhiệm.

      Thanh Huyền
      Comments Leave Comment

      Click here to log in

      Lắp ráp các hình ảnh như bạn nhìn thấy ở góc trên bên phải của hình dưới

       
       
      Tin khác