• Chiến dịch ‘‘thảm sát’’ 6700 cây xanh hay ‘‘ma trận’’ phản ứng hội đồng?

      21-03-15, 11:17
      Chiến dịch ‘‘thảm sát’’ 6700 cây xanh hay ‘‘ma trận’’ phản ứng hội đồng?
      Chúng ta có thể thấy rõ một cuộc khủng hoảng truyền thông của Thành phố Hà Nội - Thủ đô ngàn năm văn hiến, đang diễn ra. Cuộc khủng hoảng này xuất phát từ thông tin: "6700 cây bị chặt trong chiến dịch ‘thảm sát’ của Hà Nội".

      Sự việc xuất phát khi người dân bừng tỉnh giấc đã thấy hàng loạt cây lớn trước nhà (đặc biệt là cây Xà Cừ) bị đốn hạ bằng một lực lượng tinh nhuệ nhằm dẹp đường cho dự án đường sắt đô thị. Ban đầu có sốc. Nhưng rồi mọi người nhanh chóng hiểu ra: Xà Cừ mà đổ vào đường tàu thì nhiều người chết.


      Cây Xà Cừ bị đốn hạ trên đường Nguyễn Trãi. Ảnh: Internet

      Xà Cừ vốn là loại cây nhiệt đới mọc tự nhiên chủ yếu tại Châu Phi. Vì nó có nguồn gốc khá "hoang dã" cho nên đặc tính phát triển của nó cũng rất "hoang dã". Cây lớn nhanh, có thể cao đến hơn 30 mét, nhiều cành và lá cho bóng râm tốt. Tuy nhiên nhược điểm của cây nếu trồng trong đô thị là nó có thể phát triển không kìm được, dẫn đến tình trạng phá vỡ vỉa hè của rễ cây, thân cây thì nặng và cồng kềnh dễ bật gốc khi mưa bão và có thể gây nguy hiểm đến tính mạng con người hoặc thiệt hại về kinh tế. Xuất xứ của quyết định "thay cây" có lẽ là mong muốn sửa chữa sai lầm của vài chục năm trước.

      Vấn đề thứ nhất là cách làm của TP Hà Nội đã không khéo léo. Khi lớn lên cùng bất cứ cây/con nào, người ta bao giờ cũng có tình cảm với nó. Nuôi một đứa con lớn mới thấy hạnh phúc thế nào khi con dần trưởng thành và "trổ mã". Con người là như vậy, đó là sự khác biệt cơ bản giữa người với cây/con. Nếu hiểu được tâm lý đó thì trước hết TP Hà Nội phải đẩy mạnh truyền thông để người dân hiểu được tại sao phải loại bỏ cây Xà Cừ ra khỏi quy hoạch đô thị (vấn đề có nên hay không nên loại bỏ Xà Cừ sẽ được bàn đến sau). Sau khi tư vấn hết những lợi ích của việc làm này thì nên tham khảo ý kiến người dân. Cuối cùng mới đưa ra phương án phù hợp, vừa đảm bảo phát triển theo quy hoạch mới, vừa không gây ảnh hưởng đến tâm lý người dân. Rất tiếc, chặt là chặt. Tổn hại về mặt tâm lý là điều không thể tránh khỏi.

      Vấn đề thứ hai là cách làm của TP Hà Nội có phần "phủ định sạch trơn". Ai đưa ra con số 6700 cây phải triệt hạ? Căn cứ vào đâu? Nếu để dọn đường cho đường sắt đô thị thì số cây phải chặt chỉ khoảng 1000 và sự hi sinh đó là đúng đắn. Nhưng không thể nói Xà Cừ làm mất mỹ quan đô thị được. Ngược lại, Hà Nội chỉ có thể là Hà Nội với cái vẻ xù xì man mát của Xà Cừ. Bỗng một đêm tỉnh dậy, các nhà quy hoạch thành phố cho rằng Xà Cừ đã lỗi mốt, vậy là ‘a lê hấp’, các bạn phải ra đi nhường chỗ cho thế hệ mới. Không thông báo trước, không có sự chuẩn bị tâm lý, lại "phủ định sạch trơn" vai trò của Xà Cừ trong mỹ quan độ thị tại Hà Nội, đương nhiên sẽ gặp làn sóng phản đối.

      Vấn đề thứ ba là tính nhân văn đã không được coi trọng. Khi con người càng phát triển ở một tầm văn hóa lớn, thì họ sẽ đóng vai trò là thủ lĩnh của muôn loài, là người che chở bao bọc cho các loài khác và cho cả đồng loại. Đã bao giờ bạn tự hỏi tại sao các nước Bắc Âu lại giúp đỡ nhiều nước nghèo một cách vô điều kiện? Nhờ có khối tài sản khổng lồ mà cha ông họ để lại, họ đã thức tỉnh vai trò đầu tầu của muôn loài. Chính vì thế, những công việc thường thấy họ tham gia đó là hoạt động nhân đạo, các khoản hỗ trợ vô điều kiện về kinh tế, giáo dục, y tế. Ở đó, cây và con đều có quyền được bảo vệ. Ví như bạn là một nhà khoa học nghiên cứu trên cơ thể cây/con, bạn cần phải được cấp phép để thực hiện điều đó. Nếu không, bạn sẽ phải đối mặt với pháp luật và các ủy ban bảo vệ động/thực vật.




      Người dân Hà Nội tiếc nuối khi hàng Xà Cừ trăm tuổi bị đốn hạ phục vụ thi công tuyến đường sắt đô thị. Ảnh: Internet

      Các vấn đề trên, cộng với một nỗi bức xúc âm ỉ từ trước, đã bùng phát mạnh mẽ khi thông tin chặt hạ hàng loạt cây được rò rỉ trên báo chí. Những từ nhấn mạnh vào nỗi đau của những người dân yêu cây là: con số 6700 cây quá lớn, từ "chiến dịch" mang tính ám thị của một hành động dồn dập có tổ chức và có quy mô, từ "thảm sát" mang tính vô nhân đạo.

      Tuy nhiên cần có một cái nhìn khách quan: 6700 cây là tổng số ngân sách cây của thành phố phải "giải ngân" để thay mới, nhưng chúng ta chưa có một thông tin cụ thể về tổng thời gian sẽ "giải ngân". Nếu chỉ trong vòng một vài tháng, đó đúng là một chiến dịch và hành động “thảm sát” và không thể một sớm một chiều các cây mới thay thế được vai trò điều hòa môi trường sống cũng như che chắn nắng, gió, bụi của Xà Cừ được, và như vậy thiệt hại là rất lớn nếu tính đến số tiền phải bỏ ra về sau để cải tạo môi trường ô nhiễm. Nếu trong vòng vài chục năm, may ra có thể chấp nhận được. Nói "may ra" là bởi vì không biết trong số 6700 cây ấy, có bao nhiêu cây bị chết oan. Đâu phải cây Xà Cừ nào cũng bật gốc trong mưa bão và đâu phải không có cách để gia cố cho cây đề phòng tai nạn đó?

      Cuối cùng thì cũng tạm dừng việc chặt đốn cây. Muộn nhưng cần thiết. Có lẽ rất nhiều bài học đã được rút ra. Lấy dân làm gốc, vẫn là đạo lý làm quan bất diệt.

      Bác sĩ Thanh Huyền
      Ý kiến bạn đọc (1)
      1. Soledad Zeros's Avatar
        Soledad Zeros -
        CHUYỆN MẤY CÁI CÂY

        Nhân chuyện mấy cái cây đô thị, vẫn như mọi khi tôi ko bàn đúng sai lợi hại, tôi chỉ nói một chút cảm nhận về một vài sự việc liên quan tới việc đó thế này.

        Giờ đây khi mà quy luật bánh xe lịch sử đã lại lộ hẳn ra, mọi người trong xã hội bắt đầu được kết nối và quan tâm tới các vấn đề cuộc sống một cách chủ đích hơn đều đặn hơn. Chúng ta cho rằng chúng ta có quyền được biết, quyền được lên tiếng về các vấn đề xã hội có ta trong đó. Đó là một tín hiệu tích cực cho sự khai mở dân trí - tiên đề của một xã hội văn minh.

        Đó là về lượng, theo quy luật, từ từ có lượng rồi bắt đầu có sự đào thải tích lũy từ cái lượng đó để sẽ có chất. Tuy nhiên, tôi thấy để những sự quan tâm của chúng ta có chất, chúng ta cần chủ động tự mình hiểu rõ mình cần gì mình tư duy và hành động ra sao để đó là những việc làm mang tính hài hòa lợi ích cho cộng đồng cả hiện tại lẫn lâu dài.

        Khi mà truyền thông và mạng xã hội bùng nổ quá nóng như ngày nay, bất kể sự gì rất bình thường cũng có thể trở thành làn sóng, và chúng ta phản ứng với làn sóng bằng cách chìm nổi tan vào vào trong nó, chứ tôi ko thấy cách chúng ta phản ứng là quan sát nhận định và đi qua nó. Chúng ta vui buồn yêu ghét đẩy mọi thứ kinh nghiệm lí trí cảm xúc lẫn lộn chồng chéo lên nhau và bận tâm cả ngày cả tuần với nó - trong khi chúng ta đã có quá nhiều thứ bận tâm không hoàn toàn xác đáng mỗi ngày rồi.

        Có nhiều vị kêu cây cối là lá phổi, là mỹ quan là hình tượng là bạn của chúng ta. Và cổ động các bạn trẻ tham gia những phong trào thực tế như thế này để cùng chung tay xây dựng đất nước. Các ban trẻ ngày nay lại thông minh nhanh nhạy, và vẫn thừa nhiệt huyết như các thế hệ cha anh, tổ tiên của họ.

        Chúng ta cần đứng trên một góc độ tư duy rằng sự việc đó vì sao nó xảy ra, nó mang lại những mặt lợi hại gì, có khả năng tiêu cực bao nhiêu trong đó( cái này ko thể biết ), cân đong đo đếm, chúng ta thấy lý của chúng ta và lý của người trong cuộc, bên nào là có...lý hơn?

        Nếu khi chúng ta đã có 1 sự suy tư nghiêm túc về vấn đề đang xẩy ra thì tôi tin khi đó quyết định và hành động của chúng ta sẽ là chuẩn xác, và để lại nhiều bài học nhớ lâu ứng dụng tốt cho sau này.

        Chúng ta không nên phản đối hay đồng thuận một cái gì đó, vì chúng ta cho rằng nó phải như thế. Nó có như thế không, quý vị có ai dám chắc không?

        Khi quý vị hô hào cứu lấy cây xanh thủ đô, quý vị có để ý dưới những gốc cây đó thường ngày có bao nhiêu rác, bao nhiêu u rê và tóp thuốc từ các quý ông đường phố? Bao nhiêu bát nhang và tiền vàng chi chít dưới những gốc cây đó? Bao nhiêu bạn trẻ ngồi quán vỉa hè mà dưới chân là trắng một trời giấy ăn?

        Hay mỗi sáng quý vị chỉ nhìn thấy một sự tinh tươm của phố phường và vẻ thơ mộng của nó khi trời đẹp khiến quý vị muốn làm thi sĩ? Xin được trả lời rằng,người chắp cánh cho tình yêu thủ đô, cho tâm hồn ướt át của các vị chính là những người lao công đô thị miệt mài tháng ngày và lẻ bóng. Những ngày tết dương lịch, âm lịch hay ngày lễ khác ,khi tôi đi trên đường, tôi thường quan tâm nhìn xem họ, những người lao công đang làm gì, tôi rất muốn dừng lại hỏi thăm động viên hoặc mừng tuổi họ mà chưa làm được. Lúc đó tôi chỉ đành nguyện cho họ luôn hạnh phúc với tình yêu công việc và cuộc sống. Và cám ơn họ đã là những người nghệ sĩ chân chính của phố phường.

        Khi quý vị lên ý kiến chỉ trích về môi trường, quý vị có để ý trong nhà quý vị có ít nhất vài món đồ gỗ tự nhiên, và thường là chúng ta rất thích vật dụng trong nhà được làm từ các loại gỗ quý như pơ mu, lim sến...và gỗ Sưa.

        Khi quý vị lên tiếng bảo vệ môi trường, quý vị có dẫm lên cỏ nơi công cộng hay tìm đến thùng rác gần nhất để bỏ 1 cái bã kẹo cao su mà ko e ngại mọi người nhìn mình với con mắt tò mò khó hiểu?

        Vô vàn những việc nhỏ bé trong hành vi thương nhật của chúng ta lại chính là thứ quyết định cã hội này thế giới này xoay chuyển tích cực ra sao ngay trong chính phút giây hiện tại.

        Chúng ta hãy nói ít và dành phần đó cho sự suy ngẫm về chính bản thân mình, tôi cho đó là một sự lợi lạc cho bản thân chúng ta và xã hội.

        Soledad Zeros
      Comments Leave Comment

      Click here to log in

      Lắp ráp các hình ảnh như bạn nhìn thấy ở góc trên bên phải của hình dưới

       
       
      Tin khác