• Câu chuyện bên quán nước và kỳ tích cứu sống bệnh nhân đột quỵ não nặng

      29-03-16, 21:18
      Câu chuyện bên quán nước và kỳ tích cứu sống bệnh nhân đột quỵ não nặng
      Thật may mắn cho bệnh nhân, và cũng xuất phát từ câu chuyện bên quán nước. Câu chuyện bên quán nước đại loại thế này, cứ mỗi buổi sáng - sau khi giao ban và đi buồng (câu chuyện đi buồng đã có lần mình kể với các bạn rồi), anh em bác sĩ trực đêm hôm trước ở các khoa, không hẹn mà cùng hội tụ tại quán nước (căng tin của bệnh viện) để ăn sáng, uống cafe, làm ly trà đá


      CÂU CHUYỆN BÊN QUÁN NƯỚC VÀ KỲ TÍCH CỨU SỐNG BỆNH NHÂN ĐỘT QUỴ NÃO NẶNG

      Bệnh nhân B.T.L, nữ, 57 tuổi (địa chỉ ở Hưng Yên). Ngày vào viện: khoảng 21:15, 21/03/2016. Lý do vào viện: liệt 1/2 người trái.

      Bệnh nhân có tiền sử rung nhĩ, suy tim do hẹp hở van hai lá, và không dự phòng bằng thuốc chống đông.


      Bệnh nhân B.T.L. đang dần hồi phục. Ảnh: LQC

      Khoảng 18:00, ngày 21/03/2016, bệnh nhân đột ngột rối loạn ý thức, nói nhảm, và yếu 1/2 người trái. Gia đình đưa bệnh nhân vào Bệnh viện đa khoa Phố Nối, Hưng Yên để cấp cứu. Nhận thấy bệnh nhân có thể bị đột quỵ nhồi máu não đến sớm trên nền có rung nhĩ, suy tim do hẹp hở van hai lá, các bác sĩ đã nhanh chóng sơ cứu và chuyển bệnh nhân bằng xe cứu thương về ngay trung tâm y tế có khả năng sử dụng thuốc tiêu sợi huyết và can thiệp nội mạch (Khoa Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội).


      Bệnh nhân tới Khoa Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai lúc 21:15 cùng ngày (giờ thứ 4 sau đột quỵ) trong tình trạng tỉnh (GCS 14 điểm), mạch không đều (khoảng 109 lần/phút), huyết áp 130/90 mmHg, không sốt (36,4 độ C), tự thở (20 nhịp/phút), SpO2: 96% (khí phòng). Nghe tim có loạn nhịp hoàn toàn, nghe phổi thông khí đều và không có ran. Khám thần kinh thì thấy liệt hoàn toàn 1/2 người trái (cơ lực 1/5). NIHSS: 16 điểm. Bệnh nhân nhanh chóng được chụp MSCT não và mạch não cho kết quả lúc 21:25: nhồi máu não do tắc động mạch não giữa đoạn M1, ASPECT: 6 điểm, và tuần hoàn bàng hệ trung bình (3 điểm). Ngay trên bàn chụp MSCT, nhận thấy bệnh nhân có chỉ định sử dụng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch phối hợp với biện pháp lấy huyết khối cơ học qua đường động mạch, các bác sĩ cấp cứu và bác sĩ chẩn đoán hình ảnh đã hội chẩn nhanh với nhau, xin ý kiến lãnh đạo của hai khoa, và giải thích về tình trạng của bệnh nhân cũng như những nguy cơ về bệnh với gia đình. Bệnh nhân được đặt ống nội khía quản, an thần, thở máy, sử dụng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch lúc 22:05 (phút thứ 245 sau đột quỵ) và lấy huyết khối cơ học qua đường động mạch từ 22:40 cho đến 23:10 cùng ngày. Kết quả sau can thiệp động mạch não giữa tái thông hoàn toàn. Bệnh nhân được chuyển lại khoa Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai để tiếp tục theo dõi và điều trị.


      Hình ảnh phim CT sọ não khi vào viện

      Đến khoảng 01:30, ngày 22/03/2016 (khoảng hơn 2 giờ sau tiêu sợi huyết và can thiệp nội mạch), tình trạng bệnh nhân xấu đi nhanh chóng, hôn mê sâu (điểm GCS tụt nhanh chóng từ 14 xuống 12 và xuống 8), liệt 1/2 người trái, đồng tử phải giãn 5 mm, mạch 110 lần/phút, huyết áp 130/70 mmHg. Bệnh nhân được chụp cộng hưởng từ (MRI) não cấp cứu và cho kết quả: nhồi máu não diện rộng bán cầu đại não phải tương ứng với khu vực cấp máu của động mạch não giữa phải. Tiên lượng của bệnh nhân lúc này là tử vong.



      Thật may mắn cho bệnh nhân, và cũng xuất phát từ câu chuyện bên quán nước. Câu chuyện bên quán nước đại loại thế này, cứ mỗi buổi sáng - sau khi giao ban và đi buồng (câu chuyện đi buồng đã có lần mình kể với các bạn rồi), anh em bác sĩ trực đêm hôm trước ở các khoa, không hẹn mà cùng hội tụ tại quán nước (căng tin của bệnh viện) để ăn sáng, uống cafe, làm ly trà đá. Cũng trong một buổi sáng như vậy, sau khi thoát trực, mình cùng bác sĩ Đào Việt Phương rủ nhau xuống quán nước chém gió, ngồi đúng bàn của các bác sĩ trẻ khoa Phẫu thuật Thần kinh (Bệnh viện Bạch Mai), anh em rôm rả chém gió chuyện trên trời và dưới biển, và cũng nhân một ca bệnh đột quỵ não nặng đêm hôm trước không qua khỏi, anh em đã thảo luận về chủ đề này.

      “Có 10% trường hợp đột quị nhồi máu não được xếp vào nhóm nhồi máu não ác tính hoặc diện rộng do diện tổn thương phù não choán chỗ có thể gây tăng áp lực nội sọ và gây thoát vị não. Nguyên nhân gây nên nhồi máu não ác tính diện rộng thường gặp nhất là do huyết khối buồng tim bắn lên hoặc xơ vữa động mạch cảnh trong, đoạn gần (hay đoạn M1) và đoạn giữa của động mạch não giữa. Bệnh nhân bị nhồi máu não ác tính có tỷ lệ tử vong cao khoảng 78% do thoát vị não thuỳ thái dương chèn ép thân não. Các triệu chứng lâm sàng như liệt hoàn toàn, buồn nôn và/hoặc nôn trong vòng 48 giờ, huyết áp tâm thu ≥ 180 mmHg khoảng 12 giờ sau đột quị, tiền sử tăng huyết áp, tiền sử suy tim, và có tăng bạch cầu máu; người trẻ bị đột quị lần đầu, tắc động mạch cảnh, tuần hoàn bàng hệ nghèo nàn và đặc biệt ý thức bệnh nhân suy giảm nhanh so với lúc ban đầu là những dấu hiệu dự báo tắc động mạch não giữa ác tính do diện tích ổ nhồi máu lớn liên quan đến vùng cấp máu của động mạch não giữa.

      Mở sọ giảm áp là một can thiệp lớn và có thể không phù hợp với nhiều bệnh nhân, cũng như không được nhiều gia đình bệnh nhân đồng ý. Phẫu thuật này không được áp dụng rộng rãi, và không phải là điều trị bắt buộc. Trong khi đó nhồi máu não do tắc động mạch não giữa không chống chỉ định với thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch cũng như biện pháp lấy huyết khối cơ học qua đường động mạch. Nghiên cứu lâm sàng đã khẳng định tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch bằng tPA (alteplase) là có lợi cho các bệnh nhân nhồi máu não trong vòng 4,5 giờ đầu. Tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch hoặc đường động mạch không ngăn cản việc mở sọ giảm áp sau đó, nhưng chỉ nên thực hiện phẫu thuật này 48 giờ đầu sau đột quỵ hoặc sau khi dùng thuốc tiêu sợi huyết”. Qua câu chuyện này, anh em bác sĩ trẻ hai khoa đã thống nhất với nhau rằng nếu lần sau có gặp ca bệnh đột quỵ não nặng như thế, và có chỉ định mở sọ giảm áp thì sẽ quyết tâm phối hợp với nhau làm tới cùng.



      Quay trở lại câu chuyện bệnh nhân trên, sau khi tình trạng bệnh nhân xấu đi, kết quả MRI sọ não cho thấy hình ảnh nhồi máu não diện rộng bán cầu đại não phải, và bệnh nhân cần phải được mở sọ giảm áp thì may ra mới có cơ hội sống sót. Không ngần ngại, và cũng xuất phát từ câu chuyện bên quán nước, bác sĩ trực đã nhấc máy gọi điện để hội chẩn với bác sĩ trực khoa Phẫu thuật Thần kinh (Bệnh viện Bạch Mai). Chỉ khoảng 15 phút sau, bác sĩ phẫu thuật thần kinh đã tới, thăm khám, và thống nhất phẫu thuật mở sọ giảm áp cấp cứu ngay trong đêm cho bệnh nhân này.




      Thật là thần kỳ, chỉ một ngày sau mổ, tình trạng bệnh nhân đã cải thiện rõ, tỉnh hoàn toàn, tự thở được và được rút ống nội khí quản cho dù vẫn còn di chứng liệt 1/2 người trái. Hôm nay, sau 9 ngày điều trị, bệnh nhân đã tự nói được lời cảm ơn bác sĩ trước khi được chuyển về Bệnh viện đa khoa Phố Nối, Hà Nội để tiếp tục điều trị.

      PS: Bệnh nhân và gia đình đã đồng ý cho public ảnh

      Bác sĩ Lương Quốc Chính
      Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bạch Mai
      Comments Leave Comment

      Click here to log in

      Lắp ráp các hình ảnh như bạn nhìn thấy ở góc trên bên phải của hình dưới

       
       
      Tin khác