• Áp dụng thành công kỹ thuật hạ thân nhiệt cho các bệnh nhân ngừng tim

      08-06-15, 13:15
      Áp dụng thành công kỹ thuật hạ thân nhiệt cho các bệnh nhân ngừng tim
      Kỹ thuật hạ thân nhiệt là một trong những kỹ thuật tiên tiến trên thế giới đã được áp dụng lần đầu tại khoa Cấp cứu A9 Bệnh viện Bạch mai cứu sống được nhiều bệnh nhân bị ngừng tim.

      Cơ hội cho bệnh nhân sau ngừng tim

      Bệnh ngừng tim (còn gọi là ngừng tuần hoàn) là hậu quả của biến chứng ở rất nhiều bệnh (ngạt và thiếu oxy ở trẻ sơ sinh, chấn thương sọ não đụng giập lan toả, đột quỵ thiếu máu lớn, xuất huyết não, nhồi máu cơ tim, suy hô hấp…). Tình huống xảy ra có thể gặp mọi lúc, mọi nơi như ở người đang làm đồng, đang tập thể dục buổi sáng hoặc đang làm việc, ở sân vận động, trong bệnh viện… Người bình thường đột nhiên hoàn toàn mất ý thức, dẫn đến hôn mê luôn, khi mạch không đập, nếu không cấp cứu kịp thời có thể dẫn tới tử vong.

      Theo bác sĩ Nguyễn Hữu Quân, Khoa cấp cứu A9, BV Bạch Mai, về mặt lý thuyết, việc ngừng tim chỉ 3 phút mà không cấp cứu kịp thời có thể dẫn đến tử vong. Với bệnh nhân bị ngừng tim, dù cấp cứu ngừng tim thành công, tim đập trở lại, phục hồi được mạch huyết áp thì tỉ lệ sống sót cũng chỉ dưới 10% (ngay cả những nước có hệ thống y tế hiện đại). Còn ở Việt Nam, tỉ lệ cứu sống bệnh nhân ngừng tim ngoài cộng đồng thấp hơn rất nhiều (cơ hôi cứu sống có thể chỉ từ 1-2%). Nguyên nhân bởi vì trong khi ngừng tim, não không có máu nuôi dưỡng bị tổn thương nặng nề. Các phản ứng có hại do thiếu máu não gây ra tiếp tục gây huỷ hoại tế bào não mặc dù đã phục hồi được máu lên não. Hậu quả là não sẽ bị phù nề, viêm, và hoại tử dẫn tới chết não và tử vong.

      Một điều rất đáng sợ với các bệnh nhân sau ngừng tim cho dù sống được nhưng để lại di chứng tổn thương não rất nặng nề. Mức độ nhẹ là mất trí nhớ, liệt nửa người, co giật, động kinh. Mức độ nặng là liệt toàn thân, nằm tại chỗ, hôn mê (sống thực vật). Hậu quả sẽ làm tăng gánh nặng chăm sóc, chi phí lên gia đình và xã hội. Điều này xảy cả khi các bệnh nhân này đã được cấp cứu kịp thời đúng cách bằng các biện pháp điều trị tích cực như cấp cứu ngừng tim, thở máy, cung cấp oxy, dinh dưỡng.


      Ê kíp thực hiện hạ thân nhiệt cho bệnh nhân sau ngừng tuần hoàn tại khoa cấp cứu bệnh viện Bạch Mai. Ảnh lưu niệm sau khi tiến hành kỹ thuật hạ thân nhiệt cho bệnh nhân đầu tiên

      Vậy kỹ thuật hạ thân nhiệt là gì

      Sau khi bị ngừng tim, bệnh nhân đã được cấp cứu thành công, tim đã đập trở lại, có mạch và huyết áp mà bệnh nhân vẫn không tỉnh ra. Người ta sẽ tiến hành các biện pháp làm hạ nhiệt độ cơ thể bệnh nhân. Các biện pháp thông thường như chườm đá, truyền nước lạnh..có thể áp dụng tuy nhiên biện pháp này sẽ không kiểm soát được nhiệt độ một cách chính xác nên hiệu quả rất hạn chế. Ví dụ tốc độ làm lạnh và tốc độ làm ấm bệnh nhân là cực kỳ quan trọng mà chúng ta không thể làm bằng phương pháp thông thường phải làm bằng máy để kiểm soát thân nhiệt. Tại khoa Cấp cứu A9 các bác sĩ đã sử dụng một ống thông đưa vào mạch máu của bệnh nhân và từ đó tiến hành hạ thân nhiệt điều trị. Thông thường quá trình điều trị sẽ đưa nhiệt độ cơ thể của bệnh nhân xuống 33 độ (ở người bình thường 36,5 - 37 độ). Sau đó máu sẽ duy trì ở nhiệt độ này trong vòng 24 giờ để hỗ trợ tế bào não hồi phục. Sau 24 giờ, máy sẽ làm ấm bệnh nhân theo chương trình rất chặt chẽ nâng dần nhiệt độ bệnh nhân 0,25 độ/giờ cho tới khi đạt nhiệt độ bình thường. Khi nhiệt độ bệnh nhân hạ xuống, não sẽ bớt phù hơn, bớt viêm và tưới máu não, cung cấp oxy tốt hơn, cải thiện tình trạng độc tế bào não từ đó các tế bào não sẽ hồi phục rất ngoạn mục.

      Trên thực tế, cấp cứu ngừng tim bằng phương pháp hạ thân nhiệt đã được thực hiện thường quy trên thế giới, còn được khuyến cáo trong Hội tim mạch Hoa Kỳ sử dụng. Tại Việt Nam, Khoa cấp cứu A9, BV Bạch Mai (Hà Nội) là đơn vị đầu tiên thực hiện phương pháp này. Theo chứng minh trên thế giới, dùng phương pháp này giảm tỉ lệ tử vong xuống 14% và giảm độ di chứng tàn phế xuống là 11%.


      Thân nhiệt của bệnh nhân sau ngừng tuần hoàn được hạ xuống mức rất thấp (330C) nhằm bảo vệ não

      Lần đầu tiên được áp dụng thành công ở Việt Nam

      Thông thường điều trị phục hồi não sau cấp cứu ngừng tim thành công là dùng thuốc an thần, thở máy để giảm phù não, và kiểm soát tốt huyết áp tuy nhiên hạ thân nhiệt là phương pháp bổ trợ cho các phương pháp cấp cứu khác được tốt hơn, giúp cải thiện tỉ lệ tử vong và biến chứng.

      Trường hợp bệnh nhân Nguyễn Danh Q, 60 tuổi ở Ba Vì, Hà Nội được cấp cứu ở Bệnh viện Ba Vì trong tình trạng ngừng tim, hôn mê, thở máy và huyết áp 70/50. Sau khi dùng biện pháp hồi sức cấp cứu cho thở máy, thì phục hồi được huyết áp nhưng bệnh nhân vẫn hôn mê, huyết áp không ổn định. Sau đó được chuyển sang khoa Cấp cứu A9 Bệnh viện Bạch Mai tiến hành kỹ thuật hạ thân nhiệt. Mặc dù, anh Q được cấp cứu hơi muộn (sau 12 tiếng), nhưng sau 24 tiếng, bệnh nhân trở lại huyết áp bình thường và dần dần không phải thở máy, có phản xạ tốt như mở mắt và há miệng.

      Theo bác sĩ Nguyễn Hữu Quân, mặc dù bệnh nhân Q vẫn chưa giao tiếp được, nhưng việc ứng dụng kỹ thuật hạ thân nhiệt muộn nhưng có kết quả như vậy là khá tốt. Dù chuyển tới BV Bạch Mai muộn (sau 12 tiếng) tuy nhiên bệnh nhân Q trước đó được cấp cứu ép tim kịp thời và đúng cách, khi đưa vào BV Ba Vì kịp thời và được đặt ống nội khí quản nên khi tới đây mới có kết quả như thế.

      Trường hợp bà Nguyễn Thị H 84 tuổi, ở Hà Nội trước đó cũng được cấp cứu thành công bằng hạ thân nhiệt khi bị ngừng tim ngay cổng bệnh viện. Bà H đưa vào BV Bạch Mai cấp cứu trong tình trạng thở ngáp, nhưng áp dụng kỹ thuật hạ thân nhiệt trong 24 tiếng, bà H hồi phục nhanh, giao tiếp bình thường. “Thời gian vàng cho người bệnh tiến hành kỹ thuật hạ thân nhiệt là trước 6 tiếng. Nếu bệnh nhân đưa vào cấp cứu sau 6 tiếng thì hiệu quả sẽ không như mong muốn”, bác sĩ Quân chia sẻ.

      Theo TS. Nguyễn Văn Chi, Phó trưởng khoa Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, Từ tháng 5/2015, A9 đã áp dụng kỹ thuật hạ thân nhiệt được hơn 10 bệnh nhân. Nhờ kỹ thuât này, các bệnh nhân ngừng tim sẽ có nhiều cơ hội sống sót hơn, khả năng phục hồi ý thức và vận động tốt hơn. Đây là một hướng điều trị nhiều triển vọng có thể áp dụng cho nhiều bệnh nhân rơi vào tình huống nguy hiểm liên quan đến thương tổn não cấp như thương tổn não sau ngừng tuần hoàn, sau thương tổn não nặng do bị chấn thương hoặc tai biến mạch não…

      Theo: Lưu Hường (VOV)
      Comments Leave Comment

      Click here to log in

      Lắp ráp các hình ảnh như bạn nhìn thấy ở góc trên bên phải của hình dưới

       
       
      Tin khác